Rodzi? w gminie
(PAP) Zbyt ogólne przepisy oraz brak precyzyjnie okre?lonych obowi?zków powoduj?, ?e samorz?dy niewystarczaj?co anga?uj? si? w opiek? nad matk? i dzieckiem. Brakuje systemowego podej?cia, wspó?pracy pomi?dzy poszczególnymi szczeblami jst i pe?nej diagnozy opieki nad matk? i dzieckiem - wynika z raportu fundacji ?Rodzi? po ludzku".
Fundacja przeprowadzi?a monitoring realizacji dzia?a? administracji samorz?dowej w zakresie opieki nad matk? i dzieckiem. Przyjrzano si? jak samorz?dy ró?nych szczebli dbaj? nie tylko o dost?p do ?wiadcze? zdrowotnych dla matek i dzieci, ale tak?e czy oferuj? programy prozdrowotne, edukacyjne, profilaktyczne.
- S? obszary, gdzie ?adne dzia?ania nie s? podejmowane. Jest tendencja do uznawania, ?e skoro samorz?d jest organem za?o?ycielskim dla zoz, który ma odzia? po?o?niczy, to tylko nadzór nad szpitalem wystarczy. Nie ma dzia?a? w zakresie profilaktyki np. dofinansowania szkó? rodzenia - wymienia Urszula Kubicka-Kraszy?ska z fundacji "Rodzi? po ludzku", jedna z autorek badania.
Prawie jedna trzecia (29 proc.) badanych samorz?dów nie realizuje ?adnych dzia?a? z obszaru opieki oko?oporodowej.
Rzadko?ci? jest dokonywanie pe?nej diagnozy opieki nad matk? i dzieckiem, która okre?li?aby potrzeby kobiet w okresie oko?oporodowym (zarówno ?ci?le zdrowotnych, jak i dotycz?cych edukacji oraz profilaktyki), zasobów lokalnego systemu ochrony zdrowia, satysfakcji kobiet z us?ug medycznych, stopnia przestrzegania praw pacjenta.
- S? takie urz?dy, które przeprowadzi?y bardzo dok?adn? diagnoz? np. Urz?d Marsza?kowski Województwa Zachodniopomorskiego. Opracowano ca?? strategi? opieki zdrowotnej w zakresie po?o?nictwa, bardzo dok?adnie zbadano stan wyj?ciowy i okre?lono, do czego d??y?. Ale s? te? takie miejsca, gdzie nikt nie zadaje sobie takich pyta? - podkre?la Urszula Kubicka-Kraszy?ska.
Autorki raportu zwróci?y te? uwag? na brak wspó?dzia?ania ró?nych szczebli samorz?du w obszarze opieki nad matk? i dzieckiem.
- Na terenie jednego miasta cz?sto pokrywaj? si? dzia?ania urz?du miasta, powiatu czy województwa. Ale mi?dzy nimi nie ma ?adnej komunikacji. Mog?yby by? tutaj podejmowane ró?ne wspólne dzia?ania - uwa?a Kubicka-Kraszy?ska.
Ma?e zaanga?owanie w zapewnienie opieki nad matk? i dzieckiem wida? szczególnie na szczeblu powiatów.
Zdaniem fundacji "Rodzi? po ludzku", obywatele zainteresowani zaanga?owaniem JST w opiek? nad matk? i dzieckiem mog? mie? problem z ?atwym dotarciem do informacji o podejmowanych przez samorz?d dzia?aniach.
- Informacje o inicjatywach samorz?du cz?sto nie s? zamieszczane na stronach internetowych, lub s? trudne do odnalezienia, nawet przy korzystaniu z wyszukiwarki - podkre?lono w raporcie.
W raporcie przedstawiono tak?e dobre praktyki samorz?dów. Na przyk?ad we Wroc?awiu prowadzona jest edukacja zdrowotna kobiet w okresie przedkoncepcyjnym. Kobieta ju? przed zaj?ciem w ci??? mo?e otrzyma? pakiet informacji.
Z kolei w Bia?ymstoku, chocia? w szpitalu podleg?ym miastu, nie ma oddzia?ów ginekologicznego, ani po?o?niczego, to dzia?a jedyna w mie?cie publiczna, bezp?atna szko?a rodzenia finansowana ze ?rodków urz?du miasta.
Urz?d Miasta w Gda?sku, który nie nadzoruje zak?adów opieki zdrowotnej realizuje ?Program Promocji Zdrowia i Przeciwdzia?ania Wybranym Chorobom Spo?ecznym w Gda?sku na lata 2007-2010". Program zawiera diagnoz?, w której w?ród g?ównych zagro?e? zdrowotnych mieszka?ców umieszczono wzrastaj?c? umieralno?? niemowl?t, której najcz?stsze przyczyny to niedostateczny poziom opieki nad kobiet? w ci??y oraz wysoki odsetek liczby kobiet pal?cych w okresie ci??y.
W Warszawie realizowany jest program opieki zdrowotnej nad kobietami w ci??y "Zdrowie, Mama i Ja". Lista placówek realizuj?cych program oraz program edukacji przedporodowej "Szko?a rodzenia" umieszczono na stronie www.zdrowawarszawa.pl.
?ód? prowadzi program zapobiegaj?cy porzucaniu dzieci "Mamo, nie porzucaj mnie", w jego ramach m.in. program edukacyjny dla m?odzie?y "?wiadome macierzy?stwo".
Fundacja ?Rodzi? po ludzku" zach?ca, aby inne samorz?dy korzysta?y z dobrych praktyk przedstawionych w raporcie.
- Brakuje ogólnopolskich standardów w zakresie opieki nad kobiet? i dzieckiem. Zbyt ogólne zapisy ustawowe oraz brak precyzyjnie okre?lonych obowi?zków doprowadzaj? do pró?ni kompetencyjnej oraz tzw. ?odpowiedzialno?ci rozmytej" - przyznaj? przedstawiciele fundacji.
- Z jednej strony mamy zobowi?zanie w?adzy publicznej do zapewnienia szczególnej opieki kobiecie ci??arnej i dziecku, a ju? na poziomie przepisów odnosz?cych si? do ró?nych szczebli w?adzy samorz?dowej mamy do czynienia z ma?o konkretnymi wytycznymi - podkre?la Urszula Kubicka-Kraszy?ska. - Jest to zadanie samorz?du, ale nie jest do ko?ca sprecyzowane jak powinno by? wykonywane - dodaje.
Jej zdaniem, bardzo wa?ne jest wsparcie np. dla szkó? rodzenia, aby by?y bezp?atne. - Obecnie NFZ nie refunduje szkó? rodzenia. Nie jest to du?y nak?ad finansowy i jest to do zrobienia na poziomie gminy - przekonuje.
Inwestycje w zdrowie publiczne nadal w Polsce nie s? jeszcze rozumiane jako wa?ny obszar odpowiedzialno?ci w?adzy publicznej - Inwestycja w to, ?eby kobieta w ci??y otrzyma?a odpowiedni? informacj?, dobr? opiek? nie zwróci si? w ci?gu roku czy dwóch. To d?ugofalowa inwestycja - mówi Kubicka-Kraszy?ska.- Opieka oko?oporodowa to nie tylko udzielenie samego ?wiadczenia zdrowotnego, ale ca?a kwestia jako?ci, przestrzegania praw pacjenta. Je?li samorz?dy nadzoruj? dzia?ania szpitali to równie? powinny wzi?? pod uwag? czy prawa pacjenta s? przestrzegane - dodaje.
Tymczasem z bada? wynika, ?e niska jest ?wiadomo?? JST co do jako?ci oferowanej na ich terenie opieki oko?oporodowej oraz tolerowane jest naruszaj?ce prawa pacjenta pobieranie op?at.
Raport powsta? na podstawie ankiet sk?adaj?cych si? z kilkunastu pyta? na temat dzia?a? w latach 2007-08 rozes?anych do 60 urz?dów gmin, urz?dów powiatowych i marsza?kowskich oraz informacji zamieszczonych na stronach internetowych samorz?dów i w Biuletynach Informacji Publicznej.
Monitoring dzia?a? administracji samorz?dowej w zakresie opieki nad matk? i dzieckiem fundacja ?Rodzi? po ludzku" zrealizowa?a przy wsparciu finansowym Fundacji Batorego i funduszy norweskich.
/amk/PAP 2009-03-31
Artyku? pochodzi z portalu internetowego Serwis Samorz?dowy PAP.