Komentarz Fundacji Rodzi? po Ludzku dot. refundacji znieczulenia zewn?trzoponowego dost?pnego na pro?b? kobiety od 1 lipca 2015 r.
Od 1 lipca znieczulenie zewn?trzoponowe na ?yczenie kobiety jest w Polsce refundowane. NFZ ma zap?aci? za to szpitalowi dodatkowe 400 z?.
Cieszymy si? z tej zmiany, bowiem jeste?my zdania, i? ka?da rodz?ca w Polsce powinna mie? prawo do korzystania z wybranych przez siebie metod ?agodzenia bólu porodowego - niefarmakologicznych i farmakologicznych. Sytuacja, w której o mo?liwo?ci rodzenia bez bólu decyduje zasobno?? portfela, stanowi naruszenie praw pacjenta. Kobiety powinny otrzymywa? pe?n? informacj? o ró?nych metodach ?agodzenia bólu, a ich ?wiadome decyzje powinny by? respektowane.
Podkre?lamy tu s?owo "?wiadome" nie bez przyczyny. Znieczulenie zewn?trzoponowe ma niepodwa?aln? zalet?, jak? jest zniesienie bólu porodowego. W spo?ecze?stwie, w którym strach przed porodem wzrasta z miesi?ca na miesi?c, a s?u?ba zdrowia nie cieszy si? du?ym zaufaniem, ma jeszcze jedn?, równie wa?n?, zalet?: redukuje strach przed porodem. Jest jeszcze jeden wymiar tej sprawy, o którym g?o?no si? nie mówi: w kraju, w którym medykalizacja porodu jest bardzo wysoka, a sztuczna oksytocyna podawana jest ogromnej liczbie kobiet w porodzie, brak mo?liwo?ci skorzystania ze znieczulenia by? i jest po prostu barbarzy?stwem. Pami?tajmy, ?e sztuczna oksytocyna wzmaga odczuwanie bólu porodowego (przeczytaj o ró?nicach mi?dzy naturaln? a sztuczn? oksytocyn? klik). To zazwyczaj w?a?nie po jej podaniu kobiety prosz? o znieczulenie. Znamy wiele historii kobiet, którym w tej sytuacji znieczulenia odmówiono. W ich wspomnieniach pozostaje tylko niewyobra?alny ból, z którym nie umia?y sobie poradzi? i bezradno?? personelu, do którego straci?y resztki zaufania.
Aby podejmowane przez kobiety decyzje by?y ?wiadome, musz? by? poprzedzone rzeteln? informacj?. Jak wynika z naszych ostatnich bada? (klik) kobiety bardzo narzekaj? na jej brak. Jest ona im potrzebna nie tylko do podejmowania ?wiadomych decyzji (na przyk?ad dot. korzystania lub niekorzystania ze znieczulenia), ale równie? zwi?ksza poczucie bezpiecze?stwa i redukuje strach zwi?zany z now? sytuacj?. To bardzo wa?ny, a cz?sto pomijany, aspekt ca?ej sprawy.
Nauczone do?wiadczeniem nie ?udzimy si?, ?e nowe prawo zacznie funkcjonowa? od dzi?. Sam fakt, ?e znieczulenie zewn?trzoponowe jest refundowane, nie wystarczy. Póki co pewne jest, ?e liczba anestezjologów jest zbyt ma?a, aby pokry? budz?ce si? w?a?nie w kobietach zapotrzebowanie na redukcj? bólu porodowego. W tym kontek?cie nikt jeszcze nie powiedzia? nic o zmianach w normach zatrudnienia. Po drugie nadal nie powsta? dokument, który regulowa?by kwestie podawania znieczulenia zewn?trzoponowego od strony medycznej. Standard Opieki Oko?oporodowej (Rozporz?dzenie Ministra Zdrowia z 2012 roku) wzbudza? i wzbudza nadal kontrowersje wielu ?rodowisk brakiem zapisu o dost?pie do znieczulenia zewn?trzoponowego. Sta?o si? tak dlatego, ?e dokument ten okre?la standardy post?powania podczas porodu fizjologicznego, wg przyj?tej na ?wiecie definicji ?wiatowej Organizacji Zdrowia. Wychodz?c z tej definicji, na ?wiecie uznaje si?, na podstawie wiarygodnych doniesie? naukowych, i? znieczulenie zewn?trzoponowe stanowi ingerencj? w przebieg porodu fizjologicznego. Znieczulenie to znosi ból porodowy, zwi?ksza jednak ryzyko pojawienia si? komplikacji i z tego powodu wymaga innego rodzaju post?powania medycznego. (przeczytaj wi?cej o kaskadzie interwencji w porodzie klik). Dlatego te? warunki stosowania znieczulenia zewn?trzoponowego powinny by?, zdaniem Fundacji Rodzi? po Ludzku, opracowane w osobnym dokumencie.
Jeste?my ostro?ne i raczej sceptyczne wobec stwierdzenia, ?e samo wprowadzenie refundacji znieczulenia obni?y odsetek cesarskich ci?? w Polsce. Cytuj?c jedn? z naszych publikacji dla personelu medycznego: „Znieczulenie zewn?trzoponowe nazywane jest „z?otym standardem” w walce z bólem. Wiele kobiet dobrze wspomina poród ze znieczuleniem, w czasie którego mog?y si? zrelaksowa? i uspokoi?. Badania jednak wskazuj? na wiele niekorzystnych skutków ubocznych skorelowanych z t? metod?: wyd?u?enie pierwszego i drugiego okresu porodu, zwi?kszenie u?ycia oksytocyny i wi?ksze prawdopodobie?stwo nieprawid?owego u?o?enia p?odu i porodu zabiegowego. Metaanalizy wskazuj? na siln? zale?no?? mi?dzy porodem zako?czonym cesarskim ci?ciem, a wcze?niejszym zastosowaniem znieczulenia zewn?trzoponowego (Enkin M et al. 2000)". (ca?a publikacja tutaj klik)
Jako?? opieki to nie tylko dost?p do znieczulenia zewn?trzoponowego. To te? prawo do informacji, poszanowanie godno?ci cz?owieka, jego intymno?ci. Aby poprawia? jako?? opieki, nale?y podj?? dzia?ania kompleksowe. Dlatego uwa?amy, ?e najpilniej nale?y si? teraz zaj?? wdro?eniem prawa, które wesz?o w ?ycie w 2012 roku, a do tej pory nie jest w pe?ni respektowane – Standardy Opieki Oko?oporodowej. Brakuje dzia?a? Ministerstwa Zdrowia, które zdaje si? nie bra? na siebie odpowiedzialno?ci za to, ?e dokument nie funkcjonuje w praktyce. Ka?dego tygodnia otrzymujemy od kobiet informacje, ?e nie mog?y rodzi? w dogodnej pozycji, ?e by?y ?le traktowane, zastraszane lub szanta?owane, ?e zabrano im po porodzie dziecko, ?e nie otrzymywa?y informacji, o które prosi?y. Codziennie. Dzie? po dniu. My wiemy, ?e nie ma na co czeka?. A nasze spotkania w Ministerstwie Zdrowia przek?adane s? na kolejne i kolejne daty.
W tym kontek?cie uwa?amy, ?e kwestia znieczule? jest bardzo wa?na, ale nie jedyna. Marzymy, aby w naszym kraju, w ramach powszechnego ubezpieczenia kobiety mia?y dost?p do edukacji przedporodowej, do prowadzenia ci??y nie tylko u lekarza, ale równie? u po?o?nej, ?eby by?y szanowane ich najpilniejsze potrzeby w trakcie porodu i po nim – poczucia intymno?ci i godno?ci, rzetelnej informacji o stanie zdrowia ich samych i dziecka, wspieraj?cego g?osu i daj?cego ulg? dotyku, wsparcia w karmieniu piersi? i pomocy w po?ogu, w pierwszych, cz?sto trudnych tygodniach rodzicielstwa.
Zespó? Fundacji Rodzi? po Ludzku.