Komentarz Fundacji Rodzi? po Ludzku do Koordynowanej Opieki nad kobiet? w Ci??y
Komentarz Fundacji Rodzi? po Ludzku do Zarz?dzenia Prezesa NFZ w sprawie Koordynowanej Opieki mad Kobiet? w Ci??y (KOC).
„Skoordynowana, nie znaczy narzucona”
W zwi?zku z og?oszonym przez Prezesa NFZ zarz?dzeniem przedstawiamy komentarz Fundacji o wprowadzonym pilota?owo projekcie KOC. Bardzo cieszy nas fakt, ?e NFZ podejmuje inicjatyw? zwi?zan? z popraw? opieki nad kobiet? w ci??y i porodzie, a tak?e obni?eniem wysokiej medykalizacji ci??y i porodu. NFZ jako p?atnik ma bowiem niebagatelny wp?yw na jako?? opieki oko?oporodowej. W proponowanym Zarz?dzeniu Prezesa NFZ znajduje si? jednak wiele zapisów budz?cych nasz – Fundacji Rodzi? po Ludzku - ogromny niepokój.
Zwracamy uwag?, ?e w proces tworzenia projektów zmiany powinny by? w??czone wszystkie ?rodowiska, których on dotyczy - w tym przypadku osoby indywidualne, inicjatywy oraz organizacje zaanga?owane w opiek? nad matk? i dzieckiem. Pozwala to unikn?? wielu nieporozumie?, a tak?e realnie odpowiada? na potrzeby beneficjentów projektu. Zgodnie z zaleceniem WHO „Ocena technologii powinna by? dokonywana mi?dzydyscyplinarnie przez osoby, które jej u?ywaj?, a tak?e epidemiologów, naukowców i autorytety w zakresie zdrowia. Kobiety, wobec których s? one stosowane, powinny uczestniczy? w ich planowaniu, a tak?e ocenie i rozpowszechnianiu rezultatów. Ocena zastosowanych ?rodków powinna by? przekazana przede wszystkim osobom zwi?zanym z badaniami a tak?e do ?rodowisk, w których te badania by?y prowadzone.” ( Fortaleza, Brazylia, Kwiecie? 1985)
Uwa?amy, ?e na tym etapie NFZ powinien przede wszystkim podj?? dialog z przedstawicielami ró?nych ?rodowisk wymienionych powy?ej, aby skoordynowana opieka rzeczywi?cie odpowiada?a na potrzeby kobiet, a tak?e realnie poprawi?a opiek? oko?oporodow? w Polsce.
W naszej opinii Zarz?dzenie to wymaga jeszcze:
- Okre?lenia norm zatrudnienia po?o?nych w zale?no?ci od liczby porodów w szpitalu. Nie przyjmujemy do wiadomo?ci ogranicze? legislacyjnych. Prawo mo?na i nale?y zmienia?! Kwestia norm zatrudnienia po?o?nych mo?e by? jednym z najwa?niejszych kryteriów mog?cych mie? wp?yw na popraw? lub pogorszenie poziomu opieki. Zwracamy uwag?, ?e po?o?ne w ?rednich szpitalach od wielu lat informuj?, ?e pracuj? na granicy bezpiecze?stwa medycznego. Zbyt ogólne wytyczne dotycz?ce kwestii organizacyjnych w Zarz?dzeniu mog? de facto wp?yn?? na samodzielno?? po?o?nych, a tak?e bezpiecze?stwo medyczne. Hierarchiczny uk?ad jaki w wielu miejscach wci?? panuje, mo?e negatywnie wp?yn?? pozycj? i autonomi? zawodu po?o?nej. Oczekujemy, by w tej sprawie podj?? pilne rozmowy z Ministerstwem Zdrowia. W naszej opinii jest to sprawa priorytetowa! Zaproponowany projekt w znacz?cy sposób wp?ynie na organizacj? pracy w opiece oko?oporodowej i tym samym na sytuacj? kobiet w ci??y i ich dzieci, dlatego uwa?amy, ?e w pierwszej kolejno?ci nale?y uporz?dkowywa? i dostosowywa? inne akty prawne, a nie pozwala? na kontynuacj? niedoci?gni?? systemowych. Autonomiczna po?o?na w ?yciu kobiety w ci??y pe?ni niezwykle wa?n? funkcj?, chcemy mie? zatem do niej dost?p, a tak?e gwarancj?, ?e nie b?dzie zbyt obci??ona i przepracowana, poniewa? wp?ynie to na jako?? ?wiadczonych przez nich us?ug.
- Znalezienia odpowiedzi na nast?puj?ce pytania: Jak zagwarantowany jest dost?p do po?o?nej? Chcemy zna? maksymalny czas oczekiwania na wizyt? u po?o?nej?
- Zweryfikowania zapisu dot. gratyfikacji finansowej dla szpitali realizuj?cych zapisy Standarów Opieki Oko?oporodowych. Ten zapis mo?e w najwi?kszym stopniu wp?yn?? na popraw? opieki oko?oporodowej pod warunkiem, ?e ocena konsumencka zostanie rzetelnie przeprowadzona. Do??czona do Zarz?dzenia ankieta wymaga znacz?cych poprawek! Do dzi? nie jest znana metodologia badania.
- Doprecyzowania wymaga oczekiwany rezultat „poprawy opieki”- co on oznacza, jakie wska?niki b?d? brane pod uwag??
- Istotne wydaje si? równie? pytanie, na jakie potrzeby kobiet odpowiada to Zarz?dzenie, co ma si? zmieni?? Czego oczekuj? kobiety od opieki skoordynowanej? Czy przeprowadzono w tym zakresie jakie? badania?
- W Zarz?dzeniu Prezesa NFZ zapisane jest monitorowanie parametrów jako?ciowych, które zosta?y opracowane przez ekspertów w dziedzinach po?o?nictwa i ginekologii. Uwa?amy, ?e w tym zakresie warto jeszcze popracowa? z innymi ?rodowiskami zainteresowanymi kwesti? opieki nad matk? i dzieckiem.
- Nie zgadzamy si? na gratyfikacj? finansow? w zale?no?ci od osi?gni?tych wska?ników cesarskich ci??. Proponowane rozwi?zanie jest w naszej opinii realnym zagro?eniem dla zdrowia i ?ycia kobiet i dzieci, a tak?e postrzegamy je jako wysoko nieetyczne! Chcemy tak?e dowiedzie? si?, kto i na jakiej podstawie wyliczy? wska?niki cesarskich ci?? dla szpitali I i II stopnia referencyjno?ci 25%, a dla III – 40%. Uwa?amy, ?e tak wa?ne za?o?enia powinny by? podane do publicznej wiadomo?ci.
- W zawi?zku z zastosowaniem kryterium 600+ (Do projektu mog? przyst?pi? szpitale, w których w poprzednim roku kalendarzowym odby?o si? 600 porodów) nie wiemy, jak wp?ynie to na kwesti? dost?pno?ci do opieki w Polsce, jak b?dzie wygl?da?a ta sytuacja w przysz?o?ci w poszczególnych województwach – prosimy o odpowied? na to pytanie.
- Jaka powinna by? maksymalna odleg?o?? mi?dzy szpitalem po?o?niczym a miejscem zamieszkania kobiety rodz?cej? Informacja ta jest niezwykle istotna ze wzgl?du na bezpiecze?stwo medyczne kobiet rodz?cych i ich dzieci.
- Zastanowienia wymaga kwestia ob?o?enia szpitali, które pozostan? w systemie KOC. Czy nie zwi?kszy to zat?oczenia w szpitalach i nie wymusi powrotu do wieloosobowych sal porodowych?
- Postulujemy, by warunkiem przyst?pienia do KOC by?o zagwarantowanie pojedynczych sal porodowych. W naszej opinii jest to standard gwarantuj?cy poszanowanie praw cz?owieka.
- Z informacji przedstawionych przez NFZ na spotkaniach wynika, ?e kobieta b?dzie mia?a prawo do zmiany placówki w zale?no?ci od potrzeb. Ile razy b?dzie mog?a to zrobi?? Zwracamy uwag?, ?e w pierwszej kolejno?ci to kobieta powinna wybiera? osob? do prowadzenia ci??y, z któr? czuje si? bezpieczna, kwestia wyboru szpitala pojawia si? wiele miesi?cy pó?niej i mo?e okaza? si?, ?e wybrana placówka nie jest obj?ta umow?. Bardzo cz?sto dopiero po uko?czeniu szko?y rodzenia/edukacji przedporodowej prowadzonej przez po?o?n? kobiety wybieraj? odpowiednie dla siebie miejsce do rodzenia. Po porodzie natomiast chc? wróci? do „swojej po?o?nej”, która wesprze j? w pierwszych tygodniach macierzy?stwa. Czy taki wariant, w którym kobieta kilkukrotnie zmienia podmioty jest mo?liwy? Czym takie post?powanie skutkuje dla kobiety, a czym dla placówek?
- Istotna dla nas jest odpowied?, jak d?ugo ma trwa? pilota?, a tak?e, jaki czas przeznaczony jest na ewaluacje pilota?u? Niedopuszczalne jest, by projekt ten zacz?? obowi?zywa? w Polsce przed up?ywem 19 miesi?cy. (13 miesi?cy pilota?- informacje uzyskane podczas potkania z Dyrektorem NFZ W. Zawalskim + 6 miesi?cy analiza pilota?u, czas na wprowadzenie poprawek lub dodatkowe ekspertyzy). Oczekujemy gwarancji czasowych zapisanych w Zarz?dzeniu Prezesa NFZ.
Oczekujemy odpowiedzi na powy?sze pytania oraz dalszych rozmów, a tak?e kontynuacji prac nad zmianami w Zarz?dzeniu Prezesa NFZ, aby rzeczywi?cie kobieta mia?a dost?p do opieki skoordynowanej, która zapewnia jej ci?g?o?? opieki, by komunikacja mi?dzy ró?nymi specjalistami by?a sprawna.
Zaproponowany projekt jest dobrym punktem wyj?cia do dalszych prac nad popraw? opieki oko?oporodowej w Polsce, wymaga on jeszcze wiele poprawek, a przede wszystkim odpowiedzi na wiele pyta? ze strony NFZ.
Joanna Pietrusiewicz
Prezeska Zarz?du
Fundacji Rodzi? po Ludzku