27 marca Fundacja Rodzi? po Ludzku wys?a?a do Ministra Zdrowia Apel o powtórn? analiz? sytuacji wstrzymania porodów rodzinnych w zwi?zku ze stanem epidemii SARS-CoV-2.
Zdajemy sobie spraw? z bie??cej sytuacji epidemicznej i ryzyka, które wi??e si? z pandemi? SARS-CoV-2, w tym ryzyka, jakie ponosi personel medyczny ?wiadcz?cy opiek? oko?oporodow?. Doskonale rozumiemy te? podj?te dzia?ania prewencyjne, zwi?zane z dystansowaniem spo?ecznym, maj?ce na celu zmniejszenie ryzyka rozprzestrzeniania si? nowych zaka?e? koronawirusem, powoduj?cym COVID-19.
G??boko wspieramy dzia?ania ograniczaj?ce mo?liwo?? transmisji zaka?enia, dlatego te? proponujemy zastosowanie rozwi?za?, które mog? nawet poprawi? bezpiecze?stwo personelu medycznego i jednocze?nie zapobiec negatywnym skutkom podj?tych wcze?niej restrykcji w zakresie porodów rodzinnych.
Wierzymy, ?e koncepcja rodzicielstwa obejmuje par?, która razem ?yje, razem stara si? o ci???, razem jest w ci??y, a nast?pnie ta w?a?nie para razem rodzi dziecko. Ka?de z rodziców ma inne zadania i obowi?zki podczas ci??y, porodu i wychowania dzieci, ale niew?tpliwym jest fakt wspólnotowo?ci pary. Z biologicznego punktu widzenia wspólnotowo?? pary przejawia si? wysokim prawdopodobie?stwem reprezentowania przez par? takiego samego statusu zdrowotnego (chorobowego). Analiza klastrów zachorowa? na COVID-19 ujawni?a, ?e to najbli?si partnerzy s? jednymi z pierwszych osób, na które nast?puje transmisja koronawirusai zwykle reprezentuj? podobne stadium infekcji/choroby. Tym samym, po przeprowadzeniu ankiety epidemiologicznej, z wykluczeniem objawów i czynników ryzyka zaka?enia SARS-CoV-2 u zg?aszaj?cej si? do Punktu Przyj?? do Porodu pary, logicznym – z epidemiologicznego punktu widzenia – jest uznanie, ?e w tej szczególnej sytuacji tzw. poród rodzinny nie b?dzie stanowi? wi?kszego zagro?enia ni? poród bez partnera.
Poród z blisk? osob? daje kobiecie poczucie bezpiecze?stwa, wp?ywa korzystnie na jej stan emocjonalny, a tak?e na stan fizyczny i realnie poprawia wyniki porodowe. Wi?? partnerska w tym intymnym momencie, jakim jest poród, stanowi wsparcie naturalnych mechanizmów porodowych. Nale?y mie? te? na uwadze, ?e do?wiadczenia porodowe maj? realny i udowodniony naukowo wp?yw na macierzy?stwo, a pozytywne do?wiadczenie porodowe stanowi prewencj? depresji i innych zaburze? psychicznych.
Do Fundacji wp?ywa bardzo du?o listów ?wiadcz?cych o ogromnym stresie, jaki prze?ywaj? kobiety oczekuj?ce na poród w obliczu braku mo?liwo?ci porodu z blisk? osob?. Wskazuj? na silne emocje, stany l?kowe i depresyjne, które wr?cz zaburzaj? ich codzienne funkcjonowanie, a w obiektywnej ocenie mog? wp?yn?? na zniweczenie szans na zaanga?owany poród zako?czony sukcesem po?o?niczym.
Wierzymy, ?e mo?na wypracowa? odpowiednie rozwi?zania, które pozwol? zapewni? bezpiecze?stwo epidemiczne i proponujemy rozwa?y?:
- zaopatrzenie partnera rodz?cej w maseczk? zas?aniaj?c? usta i nos (je?li rodz?ca akceptuje maseczk?, zaproponowanie tego rozwi?zania tak?e rodz?cej)
Uzasadnienie: aby wyeliminowa? ryzyko zwi?zane z mo?liwo?ci?, ?e partner rodz?cej jest bezobjawowym nosicielem SARS-CoV-2, zas?oni?cie ust i nosa maseczk? chirurgiczn? lub FFP2/FFP3, b?dzie daleko posuni?t? ostro?no?ci?; je?li oddzia? posiada wystarczaj?c? ilo?? ?rodków ochrony indywidualnej - lub partner/ para posiadaj? w?asne maseczki - rekomendujemy rozwa?enie takiej opcji.
- wprowadzenie pary do pokoju narodzin, najkrótsz? z mo?liwych dróg, z ograniczeniem kontaktu z innymi pacjentkami i personelem medycznym, zgodnie z zasadami dystansowania spo?ecznego,
Uzasadnienie: wi?kszo?? Punktów Przyj?? do Porodu/ tzw. Izb Przyj?? Po?o?niczych, ma bezpo?rednie po??czenie z traktem porodowym, nie wymagaj?ce przechodzenia przez oddzia? z hospitalizowanymi pacjentkami; je?li warunki lokalowe szpitala pozwalaj? na odpowiednie przemieszczenie pary na trakt porodowy, rekomendujemy rozwa?enie takiej opcji.
- skorzystania z, zawartego w Rozporz?dzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki oko?oporodowej, umo?liwienia rodz?cej korzystania ze wsparcia osoby bliskiej, co pozwoli m. in. na: efektywniejsz? aktywno?? fizyczn? i bezpieczniejsze znajdowanie optymalnych pozycji podczas porodu, utrzymanie aktywno?ci fizycznej zmniejszaj?cej odczucia bólowe, zastosowanie technik oddechowych i ?wicze? relaksacyjnych a tym samym skrócenie czasu trwania porodu i zmniejszenie ryzyka interwencji medycznych
Uzasadnienie: obecno?? bliskiej osoby stanowi nie tylko wsparcie psychiczne ale i fizyczne rodz?cej, co wi??e si? z pomoc? podczas aktywno?ci ruchowej i tym samym odci??eniem personelu a tak?e zmniejszeniem czasu trwania porodu i skróceniem czasu kontaktu personelu z rodz?c?; d??enie do zmniejszenia czasu i blisko?ci kontaktu z rodz?c?, dzi?ki obecno?ci partnera, zmniejszy ewentualne ryzyko zaka?enia podczas opieki nad rodz?c? z bezobjawowym zaka?eniem SARS-CoV-2.
Zdajemy sobie spraw? ze wzmo?onego l?ku, jaki prze?ywa teraz personel medyczny, a tak?e faktu, ?e skala zjawiska zwi?zanego z zagro?eniem epidemiologicznym przeros?a naj?mielsze oczekiwania oraz ?e zasoby jakimi dysponuj? szpitale mog? by? niewystarczaj?ce. Mamy jednak nadziej?, ?e je?li tylko warunki lokalowe szpitala, organizacja pracy oddzia?u i zabezpieczenie w ?rodki ochrony indywidualnej pozwoli?yby na uczestniczenie w porodzie obojga rodziców, to post?powanie takie mog?oby przynie?? wymierne korzy?ci medyczne i wr?cz przyczyni? si? do zmniejszenia ryzyka ewentualnej transmisji koronawirusa podczas porodu. Dlatego proponujemy wsparcie zmiany aktualnego zakazu porodów rodzinnych na rekomendacj?, aby dopu?ci? mo?liwo?? porodu rodzinnego.
Zasadne wydaj? nam si? zalecenia proponowane wcze?niej przez Konsultanta Krajowego ds. Po?o?nictwa i Ginekologii Pana prof. Krzysztofa Czajkowskiego, dotycz?ce obecno?ci osoby bliskiej podczas porodu:
Osoba towarzysz?ca powinna przed wpuszczeniem do sali porodowej wype?ni? ankiet? zawieraj?c? czynniki ryzyka zaka?enia i w przypadku zaistnienia, nawet tylko jednego, nie mo?e uczestniczy? w porodzie. Poza sam? rodz?ca nie powinno si? wpuszcza? osób trzecich do oddzia?ów, w tym sal operacyjnych, oddzia?u po?o?niczego i noworodkowego.
?wiatowa Organizacja Zdrowia, mi?dzynarodowe towarzystwa naukowe na ca?ym ?wiecie oraz CDC i ECDC nie polecaj? wprowadzenia zakazów porodów z osob? blisk?. Przeciwnie, bior?c pod uwag? rekomendacje dotycz?ce np. opieki oko?oporodowej, i to nawet pacjentek z podejrzewanym lub potwierdzonym zaka?eniem SARS-CoV-2, wynika wprost mo?liwo?? (zalecenie) obecno?ci bliskiej osoby w szpitalu. My jednak chcemy skupi? si? na tych parach bez podejrzenia zaka?enia nowym koronawirusem, które sta?y si? ofiar? dzia?a? ochronnych. A dzia?ania ochronne wg wspomnianych organizacji maj? pozwoli? na zachowanie warunków, zmniejszaj?cych ryzyko transmisji wirusa powoduj?cego COVID-19.
Rozumiemy, ?e przyj?cie najbardziej radykalnych rozwi?za? wydawa?o si? na pocz?tku najbardziej logiczne, ale dzisiaj proponujemy optymalizacj? rozwi?za?, które w szczególnych warunkach pozwol? na maksymalizacj? bezpiecze?stwa i osi?gni?cie lepszych wyników.
Danie podmiotom leczniczym ?wiadcz?cym opiek? oko?oporodow? mo?liwo?ci odbywania porodów rodzinnych, przy zapewnieniu odpowiednich warunków i wskazaniu mo?liwych rozwi?za? organizacyjnych, by?oby szans? dla wielu par na pozytywne do?wiadczenie.
Dlatego jeszcze raz prosimy o rozwa?enie zmiany rekomendacji zabraniaj?cej porodów rodzinnych na tak?, która da mo?liwo?? szpitalom na ich bezpieczne przeprowadzanie, przy zachowaniu odpowiedniego bezpiecze?stwa personelu i rodz?cej pary.
Apel Fundacji -27.03.2020 r.
Odpowied? Ministerstwa Zdrowia - 03.04.2020 r.