21.08. - Komentarz Fundacji Rodzi? po Ludzku do dyskusji o cesarskim ci?ciu ?na ?yczenie".
1. Ministerialny zespó? pracuj?cy nad opracowaniem standardów opieki oko?oporodowej, w pracach którego uczestnicz? równie? eksperci naszej Fundacji, nie zajmowa? si? jeszcze zaleceniami dotycz?cymi porodu, natomiast z pewno?ci? rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w sprawie cesarskiego ci?cia b?d? punktem odniesienia dla prac zespo?u. Rekomendacje te nie ograniczaj? si? do ?cesarki na ?yczenie", ale przede wszystkim odnosz? si? do wskaza? medycznych, po?o?niczych i pozapo?o?niczych, metod wykonywania operacji, odpowiedzialno?ci zawodowej lekarza podejmuj?cego decyzj? o zabiegu oraz szczegó?owy formularz ?wiadomej zgody pacjentki.
2. Konieczne jest zdefiniowanie, co rozumiemy poprzez sformu?owanie ?cesarskie ci?cie na ?yczenie". Z publikacji prasowych wynika, i? opinia publiczna jest zaniepokojona tym, ?e w wyniku prac zespo?u ograniczone zostanie wykonywanie cesarskich ci?? w sytuacjach, gdy operacja jest konieczna. Cesarskie ci?cie ?na ?yczenie" to operacyjne rozwi?zanie ci??y, bez istniej?cych jakichkolwiek wskaza? medycznych zarówno ze strony matki, jak i dziecka. Trudno jest mówi? obj?ciu zakazem czego?, co de facto jest elementem ?szarej strefy" w opiece oko?oporodowej, a nie oficjalnie stosowan? procedur?. Ka?dy zabieg musi by? uzasadniony istniej?cymi wskazaniami medycznymi. Wystarczy jednak przeczyta? jakiekolwiek forum internetowe dla kobiet w ci??y, aby dowiedzie? si?, jakie s? mo?liwo?ci ?za?atwienia" sobie cesarki, wykonywanej w publicznym szpitalu, refundowanej z pieni?dzy podatników. Zdecydowany g?os profesjonalistów, wypowiadaj?cych si? przeciwko wykonywaniu cesarskiego ci?cia bez wskaza? medycznych, jest wed?ug nas krokiem bardzo potrzebnym.
3. Dynamiczny wzrost odsetka cesarskich ci??, jak równie? dyskusja na temat dost?pno?ci i legalno?ci cesarskiego ci?cia ?na ?yczenie" dotyczy wi?kszo?ci krajów rozwini?tych. Niemniej jednak w ?adnym z tych krajów ani decydenci w opiece oko?oporodowej, ani towarzystwa naukowe nie rekomenduj? jego wprowadzenia, tak?e dlatego, ?e epidemiolodzy i inni specjali?ci bij? na alarm w zwi?zku z powa?nymi konsekwencjami znacznego wzrostu odsetka ci?? cesarskich. Tworzone i wdra?ane s? programy maj?ce na celu w d?u?szej perspektywie jego obni?enie.
4. W wielu wypowiedziach cesarskie ci?cie okre?lane jest jako bezpieczna metoda zako?czenia ci??y, w przeciwie?stwie do porodu ?naturalnego", nios?cego za sob? ryzyko wielu powik?a? i zwi?zanego z ogromnym l?kiem kobiet. Jest to nieporozumienie, wynikaj?ce przede wszystkim z braku wiedzy o konsekwencjach cesarskiego ci?cia, o których mówi? wyniki najnowszych bada? naukowych, a tak?e o realiach polskiej opieki oko?oporodowej.
Jednym z mitów o cesarskim ci?ciu jest przekonanie, ?e zmniejsza ono ?miertelno?? oko?oporodow?. Tymczasem wiele analiz wskazuje na to, ?e po przekroczeniu 15% cesarskich ci?? w populacji, korelacja odsetka wykonywanych ci?? ze spadkiem ?miertelno?ci przestaje istnie?. Co wi?cej, w wielu krajach obserwuje si? wzrastaj?c? liczb? zgonów matek, wraz z rosn?cym odsetkiem porodów operacyjnych (USA, Brazylia). Kolejny mit g?osi, ?e cesarskie ci?cie nie niesie za sob? powa?nych konsekwencji. Od lat znane s? mo?liwe powik?ania pooperacyjne i konsekwencje ci?cia dla zdrowia matki. Wyniki bada? naukowych przynosz? równie? coraz dok?adniejsz? wiedz? o wp?ywie cesarskiego ci?cia na dziecko. Przej?cie dziecka przez kana? rodny w trakcie porodu drogami natury jest niezb?dne dla osi?gni?cia pe?nej dojrza?o?ci uk?adu oddechowego. Dzieci urodzone przez cesarskie ci?cie, zw?aszcza wykonywane przed samoistnym rozpocz?ciem akcji porodowej, s? bardziej nara?one na problemy z oddychaniem, nie tylko w niemowl?ctwie, ale tak?e w doros?ym ?yciu (astma). Ponadto badania wskazuj? na trzykrotny wzrost ryzyka ?mierci dziecka w przypadku operacji bez wskaza? medycznych. Cesarskie ci?cia ?na ?yczenie" cz?sto przeprowadza si? w terminie dogodnym dla matki i lekarza, ale nie uwzgl?dniaj?cym dojrza?o?ci dziecka. St?d w grupie dzieci urodzonych w taki sposób du?o cz??ciej wyst?puj? powa?ne problemy oddechowe, ni? w grupie dzieci urodzonych w sposób naturalny. Pojawia si? tak?e zjawisko ?jatrogennego wcze?niactwa", czyli zespo?u problemów zdrowotnych zwi?zanych ze zbyt wczesnym wydobyciem dziecka z cia?a matki. Wszystko to powoduje, ?e w ?adnym kraju cesarskie ci?cie bez wskaza? medycznych nie jest rekomendowane, ze wzgl?du na konsekwencje dla zdrowia publicznego.
Osobn? kwesti? jest l?k kobiet przed porodem naturalnym. Czym jednak jest poród naturalny w Polsce? Bazuj?c na do?wiadczeniach kilkunastoletniego monitoringu opieki oko?oporodowej mo?emy powiedzie?, ?e poród naturalny, tak jak go definiuje ?wiatowa Organizacja Zdrowia - przebiegaj?cy w sposób fizjologiczny, z niezak?ócon? aktywno?ci? kobiety rodz?cej, z interwencjami medycznymi ograniczonymi do niezb?dnych przypadków, w Polsce nie istnieje. Przeci?tna Polka ma poród wywo?any oksytocyn?, która zwielokrotnia ból porodowy, ograniczone mo?liwo?ci poruszania si?, jest otumaniona pochodnymi morfiny, ma naci?te krocze. Trud porodu pot?gowany jest brakiem intymno?ci i ?yczliwego traktowania. Za wsparcie bliskiej osoby lub intymne warunki, a ostatnio, w du?ych miastach, tak?e za miejsce w szpitalu, musi s?ono zap?aci?. Takiego porodu l?kaj? si? Polki. Powik?ania, które przypisywane s? porodowi naturalnemu, najcz??ciej s? efektem nadmiernego stosowania interwencji medycznych, tak?e tych uznawanych na ?wiecie za nieefektywne, a czasami wr?cz szkodliwe. W tej sytuacji dla wielu kobiet cesarskie ci?cie wydaje si? jedynym wyj?ciem, aby unikn?? traumy, tym bardziej, ?e pe?na i rzetelna informacja na temat tej operacji jest ma?o dost?pna. Dlatego od lat postulujemy zrewidowanie procedur stosowanych na polskich porodówkach, wzmocnienie kompetencji i roli po?o?nych, przywrócenie porodowi naturalnemu jego prawdziwego znaczenia, wprowadzenie powszechnej edukacji przedporodowej. Wtedy by? mo?e dyskusja o dost?pno?ci cesarki na ?yczenie nie b?dzie potrzebna.