Toksoplazmoza
Toksoplazmoza jest to choroba odpaso?ytnicza. Pojawia si? w wyniku zara?enia pierwotniakiem Toxoplasma gonidii. Do zara?enia mo?e doj?? w wyniku spo?ycia lub obróbki surowego mi?sa, pochodz?cego od zara?onych zwierz?t (owce, kozy, drób, ?winie) lub kontaktu z zaka?onymi kocimi odchodami. Do zabicia paso?yta dochodzi podczas kilkuminutowego gotowania produktów w temperaturze nie ni?szej ni? 70°C lub mro?enia przez co najmniej trzy tygodnie w temperaturze - 20°C (nie dotyczy to jednak oocyst czyli form przetrwalnikowych).
Jak zapobiega? zaka?eniu:
- myj r?ce przed jedzeniem i przygotowywaniem posi?ków
- dok?adnie myj wszystkie warzywa i owoce bezpo?rednio przed spo?yciem
- poddawaj mi?so wystarczaj?cej obróbce termicznej
- unikaj spo?ywania surowego lub pó?surowego mi?sa oraz w?dlin jedynie w?dzonych
- no? r?kawice i myj dok?adnie r?ce po pracach w ogródku i kontakcie z ziemi?
- unikaj kontaktu z odchodami kocimi
- przegotowywuj wod? przed spo?yciem
- nie zostawiaj jedzenia na wierzchu nie zabezpieczonego przed karaluchami i muchami przenosz?cymi paso?yty mechanicznie.
Rozpoznawanie zaka?enia
Toksoplazmoza zazwyczaj nie wykazuje objawów u kobiet ci??arnych, dlatego zaka?enie mo?na wykry? jedynie dzi?ki diagnostyce serologicznej.
W Polsce badania na toksoplazmoz? s? zalecane przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, i nale?? do pakietu bada? wykonywanych w ci??y (nie s? obowi?zkowe). Lekarze zazwyczaj zlecaj? diagnostyk? na pierwszej wizycie w ci??y (najlepiej przed 10 tygodniem ci??y).
Natomiast na przyk?ad w Wielkiej Brytanii nie zaleca si? testów w czasie ci?zy, natomiast bada si? dzieci po urodzeniu.
Diagnostyka serologiczna:
- oznaczenie przeciwcia? klasy IgG i IgM
- u kobiet seronegatywnych (czyli gdy wynik testu jest ujemny) testy powtarza si? po miesi?cu i ponownie po trzech miesi?cach
- u kobiet seropozytywnych (czyli gdy wynik jest pozytywny) testy wykonuje si? cz??ciej.
Co oznaczaj? wyniki:
Brak przeciwcia? z klasy IgG (-) i IgM (-) - nie przeby?a?, ani nie mia?a? kontaktu z zaka?eniem, powinna? wykonywa? badania kontrolne w czasie ci??y.
Brak przeciwcia? z klasy IgG (-). Obecno?? przeciwcia? z klasy IgM (+) - powinna? wykona? ponowne badanie diagnostyczne z krwi po 3 tygodniach, je?eli wyniki nie ulegn? zmianie, nie musisz oprócz ponownej diagnostyki podejmowa? leczenia.
Obecno?? przeciwcia? IgG (+) i IgM (+) - je?li dodatkowo wyst?puj? u ciebie objawy powinna? podda? si? terapii. Je?li nie masz objawów, po 3 tygodniach powinna? powtórzy? badanie , je?li miano przeciwcia? zdecydowanie wzro?nie, powinna? rozpocz?? leczenie.
Obecno?? przeciwcia? IgG (+), brak przeciwcia? IgM (-) - oznacza to, ?e przeby?a? kiedy? zara?enie. Je?eli po 3 tygodniach, oka?e si? ?e tzw. miano przeciwcia? nie ro?nie, nie musisz nic robi?, ani leczy? ani ponownie diagnozowa?. Je?li miano ro?nie zazwyczaj stosuje si? leczenie.
Liczbowa interpretacja miana przeciwcia?, powinna by? odczytywana przez lekarza. Zakres norm (czasem ró?ni si? w zale?no?ci od metody badania i laboratorium) powinien znajdowa? si? na wyniku.
Pami?taj!
- Je?eli testy krwi wykaza?y, i? zara?enie ju? przeby?a?, to nie jeste? nara?ona na ponowne zara?enie.
- Je?li zara?enie przeby?a? przed zaj?ciem w ci???, nie musisz si? martwi?.
- Zaka?enie w czasie ci??y mo?e, lecz nie musi, wywo?ywa? zapalenie ?o?yska oraz przenikniecie t? drog? paso?ytów do p?odu.
Objawy choroby u matki (zazwyczaj jednak przebieg jest bezobjawowy):
- powi?kszenie w?z?ów ch?onnych
- gorsze samopoczucie,
- rzadko objawy zapalenia mi??nia sercowego,
- rzadko zapalenie opon mózgowych.
Wiele kobiet uwa?a, ?e gdy planuj? dziecko, powinny odda? kota. Nie jest to konieczne! Podczas ci??y mo?esz nadal mieszka? z kotem, warto jednak, aby? przestrzega?a kilku zasad:
- Najlepiej zbadaj kota u weterynarza.
- Je?li jeste? uodporniona (przesz?a? zaka?enie dawno temu), kot nie stanowi dla ciebie ?adnego zagro?enia.
- Nie czy??, nie dotykaj kocich kuwet. Ich sprz?tanie i wyparzanie zostaw innym cz?onkom rodziny.
- Nie karm kota surowym mi?sem.
- Nie g?aszcz kota (a je?li si? zapomnisz, umyj dok?adnie r?ce).
- Nie pozwalaj kotom wchodzi? na sto?y i blaty i obw?chiwa? toreb z zakupami.
- Nie ?pij z kotami w ?ó?ku.