Jak oceniali?my szpitale?
W czwartej edycji akcji "Rodzi? po ludzku" w 2006 r. otrzymali?my rekordow? liczb? prawie 40 tys. ankiet i ponad 4 tys. listów. Do oceny szpitali pos?u?y?o nam 26 tys. ankiet - od mam, które rodzi?y w latach 2004 - 2006. Tak jak i w poprzednich edycjach akcji, tak i teraz oceniali?my szpitale za pomoc? gwiazdek i serc, przy czym serca przyznawane by?y tylko tym szpitalom, z których dostali?my odpowiedni? liczb? ankiet i listów od kobiet. Nie zmienili?my kryteriów oceny (opartych na zaleceniach ?wiatowej organizacji Zdrowia i Karcie Praw Pacjenta), ale na niektóre z nich zwracali?my szczególn? uwag?.
Poniewa? najwa?niejszym postulatem tej akcji by?o "Rodzi? po Ludzku to nie przywilej" zwracali?my uwag? za co i w jakiej wysoko?ci szpitale pobieraj? op?aty. Zaostrzyli?my równie? ocen? za kontakt matki z dzieckiem tu? po porodzie (nie wystarczy wi?c, ?e dziecko k?adzione jest na brzuchu mamy na par? minut, a potem zabierane - promowali?my d?ugi, niezak?ócony kontakt mi?dzy mam? a dzieckiem, gdzie maluch mo?e odpocz?? po porodzie przytulaj?c si? do mamy a potem przyssa? si? do piersi). Równie wnikliwie przygl?dali?my si? opiece nad mam? i dzieckiem po porodzie - czy personel opiekuje si? mamami i dzie?mi, czy uczy karmienia i piel?gnacji, pomaga w problemach wczesnego po?ogu, czy pediatrzy informuj? o zdrowiu dzieci.
Przy ocenie kontaktu i opieki po porodzie zwracali?my uwag? na opini? mam po cesarskim ci?ciu: czy mia?y mo?liwo?? przywitania si? z dzieckiem jeszcze w Sali operacyjnej, po jakim czasie mia?y dziecko na sta?e, czy personel pomaga? im po porodzie. Ka?dy szpital móg? zdoby? maksymalnie pi?? gwiazdek. Szpitale, z których dostali?my ma?o listów i ankiet, oceniali?my "ofertowo", czyli pisali?my, co oferuj?, ale - poniewa? informacje te nie by?y potwierdzone przez kobiety - oceny za swobod? rodzenia, kontakt z dzieckiem i opiek? po porodzie by?y surowsze - najwy?ej pó? gwiazdki, a wiec maks. szpital móg? dosta? 3 i 1/2 gwiazdki. Szpitalom "ofertowym" nie przyznawali?my serc.
Za co gwiazdki, czyli ocena oferty
Przy dawaniu gwiazdek korzystali?my z informacji z co najmniej dwóch ?róde?: od ordynatorów oddzia?ów po?o?niczego i neonatologicznego (wype?niali specjalne ankiety) i od niezale?nego ankietera, który odwiedzi? szpital. Ankiety i listy od kobiet (je?li przysz?y) stanowi?y trzecie ?ród?o.
1. Swoboda rodzenia
Szpital uznaje prawo kobiety do zgodnego z jej instynktem zachowania i wyboru najwygodniejszej pozycji w czasie porodu. Dzi?ki temu poród jest ?atwiejszy i mniej bolesny.
Ca?a gwiazdka
- w I okresie porodu mo?na swobodnie chodzi?, pi? i bra? k?piel lub prysznic, bez ogranicze? korzysta? z dodatkowych sprz?tów do porodu (worka sako, pi?ki, drabinek)
- rodz?ca mo?e sama wybra? pozycj? (ew. za rad? personelu), w jakiej chce urodzi?.
- Znacz?cy % kobiet rodzi w innej pozycji ni? le??ca i pó?le??ca.
- konieczne jest potwierdzenie tego przez kobiety!
Pó? gwiazdki
- spe?nione warunki na ca?? gwiazdk? - swoboda w I i II okresie, ale brak potwierdzenia przez kobiety (tylko ankieta od ordynatora!)
- ograniczenie swobody poruszania si? (tak?e przez KTG) picia, k?pieli i korzystania z dodatkowych sprz?tów do porodu
- II okres porodu odbywa si? w tradycyjnej pozycji na le??co lub pó?siedz?cej - cz??ciej narzuconej ni? doradzonej przez personel (wa?ne by?y opinie kobiet, które pisa?y, w jakim stopniu ogranicza?o to ich swobod?).
Bez gwiazdki
- personel narzuca lub bardzo ogranicza zachowanie w I okresie porodu
- personel decyduje o wyborze pozycji do parcia
- kobieta unieruchomiona jest przez ca?y poród z powodu ci?g?ego KTG
2. Obecno?? bliskiej osoby
M??, matka, siostra, przyjació?ka daj? kobiecie wsparcie, okazuj? jej czu?o??. Ich obecno?? ucz?owiecza sytuacj? i wp?ywa tak?e na zachowanie personelu.
Ca?a gwiazdka
- gdy bliska osoba mo?e towarzyszy? rodz?cej w ka?dym miejscu - nie ma ograniczenia tylko do sali porodów rodzinnych
- gdy bliska osoba mo?e zosta? z rodz?c? co najmniej 2 godziny po porodzie
- gdy obecno?? ta jest bezp?atna i szpital nie stawia ?adnych warunków, a op?aty s? drobne (np. za ochraniacze na buty i ubranie, herbat? lub za dodatkowe ?wiadczenia szpitala, np. nocleg).
- gdy bliska osoba traktowana jest uwa?nie i z szacunkiem i mo?e aktywnie pomaga? w porodzie
Pó? gwiazdki
- gdy bliska osoba mo?e by? krócej ni? 2 godziny po porodzie
- gdy trzeba p?aci? za poród rodzinny warunkach sali pojedynczej, ale jest mo?liwo?? rodzenia bez op?at w sali ogólnej (za zgod? innych rodz?cych).
Bez gwiazdki
- Gdy poród rodzinny jest p?atny i odbywa si? wy??cznie w wyznaczonej sali, a szpital nie proponuje bezp?atnej alternatywy.
- dziwol?gi administracyjne, np. dodatkowe badania, które musi zrobi? bliska osoba
- osoba towarzysz?ca jest ?le traktowana przez personel
- Gdy szpital deklaruje dobrowolno?? op?at( np. na przyszpitaln? fundacj?), ale kobiety pisa?y o przymusie p?acenia.
3. Kontakt z dzieckiem bezpo?rednio po porodzie
Bezpo?redni, bliski kontakt z dzieckiem ?agodzi wysi?ek porodowy, jest warunkiem udanego karmienia.
Ca?a gwiazdka
- Znacz?ca liczba mam mog?a przytuli? dziecko zaraz po urodzeniu przez d?u?szy czas, nawet powy?ej pó? godziny.
- pierwsze karmienie w sali porodowej
- ponowny kontakt z dzieckiem - tu? po ogl?dzinach
- wszystkie informacje potwierdzone przez kobiety
Pó? gwiazdki
- dziecko k?adzione na piersi mamy na kilka minut, kontakt przerwany ogl?dzinami, mierzeniem, wa?eniem. Noworodek wraca do mamy jeszcze w sali porodowej na pierwsze karmienie.
- opis tylko na podstawie ankiety od ordynatora (brak potwierdzenia przez matki)
Bez gwiazdki
- personel w ogóle nie k?adzie dziecka na brzuch matki albo k?adzie tylko na chwil?.
- kobieta dostaje dziecko dopiero w oddziale po?o?niczym, np. po 2 godzinach, albo nast?pnego dnia, bez ?adnego uzasadnienia i wtedy dopiero mo?e nakarmi? dziecko po raz pierwszy.
4. Pomoc i wsparcie po porodzie
Wspólne przebywanie mamy z dzieckiem w oddziale sta?o si? prawie norm?. Nie wszyscy jednak wiedz?, jak powinni j? realizowa? - ?e m?odej matki nie mo?na zostawia? bez pomocy (rooming-in nie zwalnia personelu z obowi?zków i odpowiedzialno?ci!).
Ca?a gwiazdka
- w salach matki z dzie?mi le?? przez ca?? dob? (?ó?eczka - a czasem nawet inkubatory - dowolnie ustawiane obok ?ó?ek mam)
- je?li dzieci le?? w oddziale noworodków - mo?na je swobodnie odwiedza?.
- kobiety s? uczone karmienia piersi?, personel pomaga i uczy piel?gnacji dziecka
- zabiegi piel?gnacyjne i medyczne wykonywane s? w obecno?ci matek
- mamy s? informowane o stanie dzieci przez pediatrów
- personel opiekuje si? po?o?nicami i dba o higien? (zmiana po?cieli, czysto?? na salach), wspiera i interesuje si? stanem psychicznym kobiet i pomaga w rozwi?zywaniu problemów (z laktacj?, baby blues, choroba dziecka).
- informacje potwierdzone s? przez kobiety.
Pó? gwiazdki
- Tylko cz??c kobiet uczona jest karmienia i piel?gnacji i mo?e liczy? na opiek? personelu.
- Pediatrzy zdawkowo informuj? o dzieciach
- spe?nione warunki na ca?? gwiazdk?, ale brak potwierdzenia kobiet (tylko opinia ordynatora!)
Bez gwiazdki
- Matki zdane s? w wi?kszo?ci same na siebie w karmieniu, piel?gnacji i rozwi?zywaniu problemów.
- personel decyduje o kontakcie mamy z dzieckiem, które le?y w oddziale noworodkowym.
- dzieci s? dokarmiane i dopajane bez zgody mam, matki nie s? zach?cane do karmienia piersi? lub zmuszane do karmienia piersi? ale pozostawione bez pomocy
- matki nie mog? towarzyszy? dzieciom przy zabiegach piel?gnacyjnych i medycznych
5. Edukacja i poradnictwo
Pó? gwiazdki za edukacj? przedporodow?, gdy szpital wspó?pracuje ze szko?? rodzenia lub ma w?asn?
Pó? gwiazdki za poradnictwo laktacyjne, gdy szpital ma poradni? lub punkt laktacyjny
Bez gwiazdki - gdy zabrak?o poradnictwa i edukacji
Za co serca...
O ile przy przyznawaniu gwiazdek korzystali?my z informacji od kobiet, od lekarzy i od ankieterów, o tyle serca dawali?my wy??cznie na podstawie listów i ankiet kobiet (ale starali?my si? je wywa?a?, aby opinie jednostkowe i skrajne nie zawa?y?y na ogólnej ocenie). Maksymalnie szpital móg? otrzyma? 5 serc, ale tylko wtedy, gdy powtarza?y si? entuzjastyczne oceny.
Serca przyznawali?my za:
- ?yczliwo?? (w izbie przyj??, sali porodowej i na po?o?nictwie)
- pomoc (w czasie porodu i po)
- informowanie (o przebiegu porodu i o stanie dziecka)
- poszanowanie godno?ci i zachowanie intymno?ci
- respektowanie prawa do zgody lub odmowy na podawanie ?rodków (np. na przyspieszenie lub wywo?anie porodu), na zabiegi (np. masa? szyjki macicy, czy naci?cie krocza) i obecno?? studentów.
Serce czarne - gdy pobyt w szpitalu kobiety wspomina?y bardzo ?le, by?y zdane wy??cznie na siebie, personel by? nie?yczliwy, a nawet arogancki, nie pomaga?, nie informowa?. Nie zapewniono im minimum intymno?ci i godno?ci, nara?ano na bolesne badania i dodatkowy stres.
Jak czyta? ocen? szpitala:
Pó? gwiazdki - 1 gwiazdka trudno poleca? ten szpital
2 gwiazdki - przeci?tny
3 gwiazdki - staraj? si?
4 gwiazdki - dobry szpital
5 gwiazdek - polecamy zdecydowanie
Czarne serce - omijajcie ten szpital z daleka!
1 serca - szpital nieprzyjazny, ale zdarzaj? si? ?yczliwe gesty
2 serca - rutynowy
3 serca - robi pozytywne wra?enie
4 serca - ?yczliwi i serdeczni
5 serc - jak rodzi? to tylko tu!
Uzupe?nieniem informacji ofercie s? podane przez ordynatora statystyki danego oddzia?u