Deklaracja z Aachen
Deklaracja o po?o?nictwie dla wszystkich i upowszechnieniu us?ug ?wiadczonych przez po?o?ne przyj?ta 1 pa?dziernika 2000 r. na I Europejskim Kongresie Porodów Pozaszpitalnych w Aachen w Niemczech.
Maj?c na uwadze:
- uznanie przez Organizacj? Narodów Zjednoczonych (ONZ) i ?wiatow? Organizacj? Zdrowia (?OZ), ?e osi?gni?cie jak najwy?szego standardu zdrowia jest podstawowym prawem cz?owieka;
- przyj?cie równo?ci p?ci jako podstawowej zasady przez ONZ, ?OZ, Uni? Europejsk? (UE) i inne organizacje;
- przyj?cie nowego stanowiska wobec zdrowia publicznego przez pa?stwa cz?onkowskie UE, które uznaje prawo obywateli do wzi?cia na siebie odpowiedzialno?ci za w?asne zdrowie oraz potrzeb? reorientacji opieki zdrowotnej ze scentralizowanych, specjalistycznych us?ug leczniczych w kierunku profilaktyki i promocji zdrowia na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej;
- Deklaracj? Peki?sk? ONZ z 15 wrze?nia 1995 r., która stanowi, ?e prawa kobiet s? prawami cz?owieka; potwierdza prawo kobiet do sprawowania kontroli nad wszelkimi aspektami w?asnego zdrowia; popiera zrównowa?on? podstawow? opiek? zdrowotn? dla kobiet; domaga si? przestrzegania zasady równo?ci p?ci w sferze opieki zdrowotnej; uznaje, ?e prze?omowe wydarzenia w ?yciu kobiet s? cz?sto traktowane jak problemy medyczne, co prowadzi do niepotrzebnej interwencji chirurgicznej i podawania leków; potwierdza spo?eczne znaczenie macierzy?stwa oraz prawo kobiet do dost?pu do odpowiednich i bezpiecznych us?ug po?o?niczych;
- rozporz?dzenie Rady UE z 8 czerwca 1999 r. stwierdzaj?ce, ?e popraw? zdrowia publicznego mo?na osi?gn?? jedynie poprzez odpowiadanie na potrzeby obywateli (1999/C 200/01);
- rozporz?dzenie Rady UE z 4 grudnia 1997 r. podkre?laj?ce brak wiarygodnych i porównawczych danych dotycz?cych zdrowia kobiet;
- polityk? ?wiatowej Organizacji Zdrowia "Health 21" na rzecz zdrowia dla wszystkich w regionie europejskim;
- dokument ?wiatowej Organizacji Zdrowia "Care in Normal Birth", który w swoich wnioskach stwierdza, ?e po?o?na posiada najlepsze kwalifikacje zawodowe do opiekowania si? normaln? ci??? i porodem, ?e obowi?zki po?o?nej obejmuj? ocen? ryzyka i diagnoz? powik?a? oraz, ?e opieka sprawowana przez po?o?n? to najbardziej wydajna forma opieki po?o?niczej;
- dyrektyw? UE z 21 stycznia 1980 r. w sprawie wzajemnego uznawania kwalifikacji po?o?nych, skutecznego korzystania z prawa do osiedlania si? i zak?adania dzia?alno?ci gospodarczej oraz swobody ?wiadczenia us?ug przez po?o?ne (80/154/EEC);
- dyrektyw? UE z 21 stycznia 1980 r. okre?laj?c? minimalne standardy w edukacji po?o?nych oraz zakres praktyki po?o?nych, w tym prawo i obowi?zek diagnozowania ci?? zagro?onych i rozpoznawania nieprawid?owych objawów u matki i niemowl?cia, które wymagaj? skierowania do lekarza (80/155/EEC);
- dyrektyw? UE z 11 grudnia 1986 r. w sprawie stosowania zasady równo?ci p?ci w?ród osób pracuj?cych na w?asny rachunek (86/613/EEC);
- dyrektyw? UE z 22 czerwca 2000 r. ograniczaj?c? czas pracy lekarzy-sta?ystów, co zgodnie z ogóln? opini?, doprowadzi do masowych zamkni?? oddzia?ów po?o?niczych w pa?stwach cz?onkowskich UE (2000/34/EC zmieniaj?cy 93/104/EC).
Zwa?ywszy:
- na zobowi?zanie Unii Europejskiej do maksymalizowania korzy?ci zdrowotnych i spo?ecznych dla kobiet;
- ?e zapewnienie opieki po?o?niczej 435 milionom kobiet zamieszkuj?cym region europejski ?wiatowej Organizacji zdrowia jest spraw? ogromnej wagi w sferze zdrowia publicznego, gdy? na ka?de pi?? kobiet cztery zostaj? matkami;
- na wysokie wska?niki umieralno?ci matek i niemowl?t w wielu pa?stwach cz?onkowskich UE;
- na stale rosn?ce wska?niki porodów przez cesarskie ci?cie i porodów kleszczowych w wi?kszo?ci pa?stw cz?onkowskich UE;
- ?e us?ugi po?o?nicze prze?ywaj? kryzys w wielu pa?stwach cz?onkowskich UE, cz??ciowo z powodu du?ej liczby po?o?nych porzucaj?cych swój zawód, a tak?e w wyniku stale malej?cych nak?adów na specjalistyczn? opiek? zdrowotn?, co nara?a na szwank zdrowie matek i dzieci;
- na niskie wska?niki karmienia piersi? w wielu pa?stwach cz?onkowskich UE;
- na znaczne ró?nice w dost?pie kobiet do podstawowej opieki ?wiadczonej przez po?o?ne wewn?trz europejskiego regionu ?wiatowej Organizacji Zdrowia;
- ?e w du?ym stopniu nie wykorzystuje si? opieki po?o?nych jako sposobu osi?gania; korzy?ci zdrowotnych i spo?ecznych w ogromnej wi?kszo?ci pa?stw cz?onkowskich UE;
- na potencja?, jakim dysponuje opieka ?wiadczona przez po?o?ne, oparta na spo?ecznym, holistycznym i fizjologicznym podej?ciu do macierzy?stwa, w celu zapewnienia rodz?cym kobietom bezpiecznych, dobrych jako?ciowo i trwa?ych us?ug na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej;
- ?e udzielanie wsparcia spo?ecznego przez po?o?ne w przypadku ci?? o wysokim ryzyku stanowi niezb?dny ?rodek w d??eniu do poprawy zdrowia fizycznego i emocjonalnego matek i dzieci, zarówno podczas porodu, jak i po porodzie oraz promowania dobrego rodzicielstwa i podwy?szenia wska?ników karmienia piersi?;
- na konieczno?? zapewnienia równowagi w systemach opieki zdrowotnej;
- ?e dominuj?cym modelem opieki po?o?niczej w prawie wszystkich pa?stwach cz?onkowskich UE jest model medyczny, w wyniku czego marnotrawione s? ?rodki na kosztowne us?ugi specjalistyczne, co z kolei prowadzi do `niepotrzebnych` interwencji i powstawania uszkodze? jatrogennych podczas porodów;
- ?e u co najmniej 80% kobiet ci??a i poród przebiegaj? normalnie, wymagaj?c jedynie us?ug ?wiadczonych przez po?o?ne na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej.
1. Polityka w zakresie opieki po?o?niczej powinna stanowi? integraln? cz??? szerszej polityki dotycz?cej zdrowia publicznego na szczeblu lokalnym, narodowym i europejskim.
2. Polityka w zakresie opieki po?o?niczej powinna uznawa? zawód po?o?nej jako odr?bny, ró?ny od zawodu piel?gniarki i po?o?nika.
3. Pa?stwa cz?onkowskie UE powinny wprowadzi? ustawodawstwo wzmacniaj?ce odr?bny i autonomiczny charakter zawodu po?o?nej.
4. Ci?g?o?? opieki sprawowanej przez po?o?n? domow? na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej w okresie od pocz?cia a? do 6. tygodnia po porodzie powinna zosta? uznana za najwa?niejsz? strategi? promowania zdrowia matki i dziecka w europejskim regionie ?wiatowej Organizacji Zdrowia.
5. Pa?stwa cz?onkowskie UE powinny wprowadzi? zmiany do krajowych systemów opieki zdrowotnej i ubezpiecze? spo?ecznych w celu uprzywilejowania opieki sprawowanej przez po?o?ne.
6. Pa?stwa cz?onkowskie powinny wprowadzi? ustawodawstwo nak?adaj?ce na po?o?ne takie same prawa i obowi?zki w zakresie ?wiadczenia us?ug po?o?niczych na poziomie ?rodowiskowym, jakie obecnie posiadaj? lekarze rodzinni.
7. Pa?stwa cz?onkowskie UE powinny wprowadzi? ustawodawstwo daj?ce po?o?nym prawo do: przepisywania leków i innych ?rodków koniecznych przy wykonywaniu zawodu, wydawania skierowa?; przyjmowania do szpitala, wykonywania zawodu w szpitalu, wypisywania ze szpitala; wydawania za?wiadcze? o niezdolno?ci do pracy podczas ci??y, a tak?e za?wiadcze? zwi?zanych z porodem i ?mierci? oko?oporodow?.
8. Pa?stwa cz?onkowskie UE powinny zagwarantowa?, ?e krajowe systemy ubezpiecze? zdrowotnych b?d? wyp?aca?y po?o?nym wynagrodzenie w tej samej wysoko?ci co lekarzom rodzinnym i po?o?nikom w przypadku ?wiadczenia us?ug przy normalnym porodzie.
9. Pa?stwa cz?onkowskie UE powinny wprowadzi? ustawodawstwo w zakresie obowi?zkowego gromadzenia i publikacji danych statystycznych dotycz?cych opieki po?o?niczej, mierzenia wyników oko?oporodowych i po?o?niczych przez ?wiadczeniodawc? oraz obowi?zkowego gromadzenia i publikowania przez szpitale po?o?nicze roczników statystycznych dotycz?`cych` interwencji medycznych, takich jak cesarskie ci?cie.
10. Powinna zosta? stworzona karta praw rodz?cych kobiet, która uzna prawo wszystkich kobiet do ci?g?ej, osobistej opieki sprawowanej przez wybran? po?o?n?.
11. Równo?? przedstawicielstwa po?o?nych wobec przedstawicielstw piel?gniarek i lekarzy powinna zosta? uznana jako ?rodek prowadz?cy do równouprawnienia p?ci w opiece po?o?niczej i zwi?zanych z ni? us?ugach oraz w strukturach kszta?tuj?cych polityk? w zakresie opieki po?o?niczej na szczeblu lokalnym, narodowym i mi?dzynarodowym.
12. Unia Europejska powinna sfinansowa? utworzenie Europejskiego Instytutu Po?o?nych w celu spe?nienia potrzeb edukacyjnych, badawczych i szkoleniowych po?o?nych.