Dyrektywa 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych
Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 wrze?nia 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych
Sekcja 6
Po?o?ne
Artyku? 40
Kszta?cenie po?o?nych
1. Kszta?cenie po?o?nych obejmuje co najmniej:
a) kurs po?o?nictwa prowadzony w pe?nym wymiarze godzin i obejmuj?cy co najmniej trzy lata nauki teoretycznej i praktycznej (?cie?ka I), w trakcie której realizowany jest co najmniej program okre?lony w za??czniku V pkt 5.5.1; lub
b) kurs po?o?nictwa trwaj?cy 18 miesi?cy (?cie?ka II) i obejmuj?cy co najmniej program studiów okre?lony w za??czniku V pkt 5.5.1, który nie zosta? zrealizowany w ramach równowa?nego kszta?cenia piel?gniarek odpowiedzialnych za opiek? ogóln?.
Pa?stwa Cz?onkowskie gwarantuj?, ?e instytucje prowadz?ce kszta?cenie po?o?nych odpowiadaj? za skoordynowanie teorii i praktyki w ramach programu kszta?cenia.
Wykaz przedmiotów wymienionych w za??czniku V pkt 5.5.1 mo?e by? zmieniany zgodnie z procedur?, o której mowa w art. 58 ust. 2, w celu dostosowania go do post?pu naukowego i technicznego.
Takie aktualizacje nie poci?gaj? za sob? ?adnych zmian w istniej?cych w Pa?stwach Cz?onkowskich zasadach okre?lonych w przepisach dotycz?cych struktury specjalno?ci zawodowych w zakresie dotycz?cym kszta?cenia osób fizycznych i ich dost?pu do zawodu.
2. Warunkiem podj?cia kszta?cenia w zakresie po?o?nictwa jest spe?nienie jednego z dwóch nast?puj?cych warunków:
a) w przypadku ?cie?ki I - uko?czenie co najmniej pierwszych dziesi?ciu lat kszta?cenia ogólnego; lub
b) w przypadku ?cie?ki II - posiadanie dokumentu potwierdzaj?cego posiadanie kwalifikacji piel?gniarki odpowiedzialnej za opiek? ogóln?, o którym mowa w za??czniku V pkt 5.2.2.
3. Odbycie przez dan? osob? kszta?cenia po?o?niczego gwarantuje, ?e uzyska?a ona nast?puj?c? wiedz? i umiej?tno?ci:
a) dostateczn? wiedz? w zakresie nauk, na których opiera si? dzia?alno?? po?o?nych, a szczególnie po?o?nictwa i ginekologii;
b) odpowiedni? znajomo?? etyki zawodowej i przepisów prawa dotycz?cych wykonywania zawodu;
c) szczegó?ow? znajomo?? czynno?ci biologicznych, anatomii i fizjologii w dziedzinie po?o?nictwa i noworodków, jak równie? wiedz? o zwi?zku zachodz?cym pomi?dzy stanem zdrowia a fizycznym i spo?ecznym ?rodowiskiem cz?owieka oraz o jego zachowaniu;
d) odpowiednie do?wiadczenie kliniczne zdobyte w zatwierdzonych instytucjach pod nadzorem personelu wykwalifikowanego w po?o?nictwie;
e) odpowiedni? znajomo?? procesu kszta?cenia personelu s?u?by zdrowia i do?wiadczenie we wspó?pracy z nim.
Artyku? 41
Procedury uznawania dokumentów potwierdzaj?cych posiadanie kwalifikacji po?o?nych
1. Dokument potwierdzaj?cy posiadanie kwalifikacji po?o?nej, o którym mowa w za??czniku V pkt 5.5.2, podlega automatycznemu uznaniu zgodnie z art. 21, o ile potwierdza odbycie jednego z nast?puj?cych rodzajów kszta?cenia:
a) kursu po?o?nictwa prowadzonego przez co najmniej trzy lata w pe?nym wymiarze godzin:
i) je?eli warunkiem jego podj?cia jest posiadanie dyplomu, ?wiadectwa lub innego dokumentu uprawniaj?cego do podj?cia nauki na uniwersytecie lub wy?szej uczelni albo w inny sposób potwierdzaj?cego posiadanie równowa?nego poziomu wiedzy; lub
ii) po którym nast?pi?a dwuletnia praktyka zawodowa,
potwierdzona za?wiadczeniem wydanym zgodnie z ust. 2;
b) kursu po?o?nictwa prowadzonego w pe?nym wymiarze godzin przez co najmniej dwa lata lub obejmuj?cego 3 600 godzin, je?eli warunkiem jego podj?cia by?o posiadanie dokumentu potwierdzaj?cego posiadanie kwalifikacji piel?gniarki odpowiedzialnej za opiek? ogóln?, o którym mowa w za??czniku V pkt 5.2.2;
c) kursu po?o?nictwa prowadzonego w pe?nym wymiarze godzin przez co najmniej 18 miesi?cy lub obejmuj?cego 3 000 godzin, je?eli warunkiem jego podj?cia by?o posiadanie dokumentu potwierdzaj?cego posiadanie kwalifikacji piel?gniarki odpowiedzialnej za opiek? ogóln?, o którym mowa w za??czniku V pkt 5.2.2, po którego zdobyciu nast?pi?a roczna praktyka zawodowa, potwierdzona za?wiadczeniem wydanym zgodnie z ust. 2.
2. Za?wiadczenie, o którym mowa w ust. 1, wydawane jest przez w?a?ciwe organy rodzimego Pa?stwa Cz?onkowskiego. Za?wiadczenie potwierdza, ?e jego posiadacz po zdobyciu dokumentu potwierdzaj?cego posiadanie kwalifikacji po?o?nej z powodzeniem wykonywa? w danym okresie pe?en zakres czynno?ci po?o?nej w szpitalu lub w upowa?nionym zak?adzie opieki zdrowotnej.
Artyku? 42
Wykonywanie zawodu po?o?nej
1. Bez uszczerbku dla ust. 2, przepisy niniejszej sekcji stosuje si? do dzia?alno?ci po?o?nych okre?lonej przez poszczególne Pa?stwa Cz?onkowskie i wykonywanej na podstawie tytu?ów zawodowych okre?lonych w za??czniku V pkt 5.5.2.
2. Pa?stwa Cz?onkowskie gwarantuj? po?o?nym mo?liwo?? podj?cia i wykonywania przynajmniej nast?puj?cych rodzajów dzia?alno?ci:
a) udzielanie wiarygodnych informacji i porad na temat planowania rodziny;
b) rozpoznawanie ci??y i nadzorowanie przebiegu ci?? normalnych; przeprowadzanie bada? niezb?dnych dla nadzorowania przebiegu ci?? normalnych;
c) kierowanie na badania konieczne do jak najwcze?niejszego rozpoznania ci??y zagro?onej;
d) realizacja programu przygotowywania do rodzicielstwa oraz pe?nego przygotowania do urodzenia dziecka, ??cznie z poradnictwem na temat higieny i ?ywienia;
e) opieka nad rodz?c? i pomoc podczas porodu oraz nadzorowanie stanu p?odu w macicy za pomoc? w?a?ciwych ?rodków klinicznych i technicznych;
f) przyjmowanie porodów naturalnych, w razie konieczno?ci tak?e z naci?ciem krocza, a w przypadkach nag?ych - tak?e porodu z po?o?enia miednicowego;
g) rozpoznawanie u matki lub dziecka objawów nieprawid?owo?ci wymagaj?cych skierowania do lekarza oraz, w miar? potrzeby, pomoc lekarzowi; podejmowanie koniecznych dzia?a? nag?ych pod nieobecno?? lekarza, w szczególno?ci r?cznego wydobycia ?o?yska, a nast?pnie, w razie potrzeby, r?cznego zbadania macicy;
h) badanie noworodków i opieka nad nimi, podejmowanie w razie potrzeby wszelkich niezb?dnych dzia?a?, w tym, w koniecznych przypadkach, natychmiastowej reanimacji;
i) opieka i czuwanie nad matk? w okresie poporodowym oraz udzielanie matce wszelkich niezb?dnych porad na temat opieki nad noworodkiem, aby umo?liwi? jej stworzenie optymalnych warunków dla rozwoju noworodka;
j) prowadzenie leczenia zaleconego przez lekarza;
k) sporz?dzanie koniecznych sprawozda? na pi?mie.
Prawa nabyte po?o?nych
1. Ka?de Pa?stwo Cz?onkowskie, w odniesieniu do obywateli Pa?stw Cz?onkowskich, których dokument potwierdzaj?cy posiadanie kwalifikacji po?o?nej spe?nia minimalne wymogi w zakresie kszta?cenia okre?lone w art. 40, który jednak?e na mocy art. 41 nie jest uznawany, o ile nie towarzyszy mu za?wiadczenie o odbytej praktyce zawodowej, o którym mowa w art. 41 ust. 2, uznaje za wystarczaj?cy dowód kwalifikacji dokumenty potwierdzaj?ce posiadanie kwalifikacji wydane przez dane Pa?stwa Cz?onkowskie przed dat? okre?lon? w za??czniku V pkt 5.5.2, do których za??czone jest za?wiadczenie potwierdzaj?ce, ?e osoby te faktycznie i zgodnie z prawem wykonywa?y czynno?ci danego rodzaju przez co najmniej trzy kolejne lata w okresie pi?ciu lat poprzedzaj?cych wydanie za?wiadczenia.
2. Przepisy ust. 1 stosuje si? do obywateli Pa?stw Cz?onkowskich, których dokument potwierdzaj?cy posiadanie kwalifikacji po?o?nej potwierdza odbycie kszta?cenia na terytorium by?ej Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz spe?nia minimalne wymogi w zakresie kszta?cenia okre?lone w art. 40, jednak?e zgodnie z art. 41, warunkiem uznania dokumentu potwierdzaj?cego posiadanie kwalifikacji jest do??czenie za?wiadczenia potwierdzaj?cego posiadanie praktyki zawodowej, o którym mowa w art. 41 ust. 2, je?eli dokument potwierdza uko?czenie kszta?cenia rozpocz?tego przed 3 pa?dziernika 1990 r.
3. W odniesieniu do polskich dokumentów potwierdzaj?cych posiadanie kwalifikacji po?o?nych uznaje si? wy??cznie prawa nabyte okre?lone poni?ej. W przypadku obywateli Pa?stw Cz?onkowskich, których dokumenty potwierdzaj?ce posiadanie kwalifikacji po?o?nej zosta?y wydane w Polsce przed 1 maja 2004 r. i którzy nie spe?niaj? minimalnych wymogów w zakresie kszta?cenia okre?lonych w art. 40 lub których kszta?cenie rozpocz??o si? w Polsce przed 1 maja 2004 r. i którzy nie spe?niaj? minimalnych wymogów w zakresie kszta?cenia okre?lonych w art. 40, Pa?stwa Cz?onkowskie uznaj? dokumenty potwierdzaj?ce posiadanie kwalifikacji po?o?nej okre?lone poni?ej pod warunkiem do??czenia do nich za?wiadczenia potwierdzaj?cego, ?e dane osoby faktycznie i w sposób zgodny z prawem wykonywa?y czynno?ci po?o?nych przez okres wyszczególniony poni?ej:
a) w przypadku osób posiadaj?cych dokument potwierdzaj?cy posiadanie kwalifikacji po?o?nej w stopniu licencjata (dyplom licencjata po?o?nictwa): przez co najmniej trzy kolejne lata w okresie pi?ciu lat poprzedzaj?cych wydanie za?wiadczenia;
b) w przypadku osób posiadaj?cych dokument potwierdzaj?cy posiadanie kwalifikacji po?o?nej potwierdzaj?cy uko?czenie pomaturalnego kursu kszta?cenia w medycznej szkole zawodowej (dyplom po?o?nej): przez co najmniej pi?? kolejnych lat w okresie siedmiu lat poprzedzaj?cych wydanie za?wiadczenia.
4. Pa?stwa Cz?onkowskie uznaj? dokumenty potwierdzaj?ce posiadanie kwalifikacji po?o?nych wydane w Polsce po?o?nym, które uko?czy?y kszta?cenie przed 1 maja 2004 r., nawet je?eli dokumenty te nie spe?niaj? minimalnych wymogów kszta?cenia okre?lonych w art. 40, potwierdzonych nadaniem tytu?u "licencjata", uzyskanego na podstawie specjalnego programu kszta?cenia, okre?lonego w art. 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zawodach piel?gniarki i po?o?nej oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z dnia 30 kwietnia 2004 r., nr 92, poz. 885) oraz rozporz?dzeniu Ministra Zdrowia z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie szczegó?owych warunków prowadzenia studiów zawodowych na kierunku piel?gniarstwo lub po?o?nictwo przeznaczonych dla piel?gniarek i po?o?nych posiadaj?cych ?wiadectwo dojrza?o?ci i b?d?cych absolwentami liceów medycznych oraz medycznych szkó? zawodowych kszta?c?cych w zawodzie piel?gniarki i po?o?nej (Dziennik Ustaw z dnia 13 maja 2004 r., nr 110, poz. 1170) w celu potwierdzenia, ?e dana osoba dysponuje wiedz? i umiej?tno?ciami porównywalnymi z posiadanymi przez po?o?ne o kwalifikacjach, które w przypadku Polski okre?lono w za??czniku V pkt 5.5.2.
Za??cznik 5.5.1. Program kszta?cenia po?o?nych (kszta?cenie typu I i II)
Kszta?cenie prowadz?ce do uzyskania dokumentu potwierdzaj?cego posiadanie kwalifikacji po?o?nej sk?ada si? z nast?puj?cych dwóch cz??ci:
A. Szkolenie teoretyczne i techniczne
a. Przedmioty ogólne:
- podstawy anatomii i fizjologii
- podstawy patologii
- podstawy bakteriologii, wirusologii i parazytologii
- podstawy biofizyki, biochemii i radiologii
- pediatria, w szczególno?ci w odniesieniu do noworodków
- higiena, edukacja zdrowotna, profilaktyka, wczesne wykrywanie chorób
- ?ywienie i dietetyka, w szczególno?ci w odniesieniu do kobiet, noworodków i ma?ych dzieci
- podstawy socjologii i zagadnienia socjomedyczne
- podstawy farmakologii
- psychologia
- pedagogika
- ustawodawstwo zdrowotne i spo?eczne oraz organizacja s?u?by zdrowia
- etyka zawodowa i prawo zawodowe
- edukacja seksualna i planowanie rodziny
- ochrona prawna matki i dziecka
b. Przedmioty specyficzne dla dzia?alno?ci po?o?nych:
- anatomia i fizjologia
- embriologia i rozwój p?odu
- ci??a, poród i po?óg
- patologia ginekologiczna i po?o?nicza
- przygotowanie do porodu i rodzicielstwa, z aspektami psychologicznymi
- przygotowanie do przyj?cia porodu (obejmuj?ce znajomo?? i u?ywanie sprz?tu technicznego w po?o?nictwie)
- znieczulenie, narkoza i resuscytacja
- fizjologia i patologia noworodka
- kontrola i opieka nad noworodkiem
- czynniki psychologiczne i spo?eczne
B. Kszta?cenie praktyczne i kliniczne
Kszta?cenie przeprowadzane jest pod w?a?ciwym nadzorem:
- Poradnictwo dla kobiet ci??arnych obejmuj?ce co najmniej 100 bada? prenatalnych.
- Kontrola i opieka nad co najmniej 40 ci??arnymi.
- Przyj?cie przez uczennic? co najmniej 40 porodów; je?eli z powodu braku rodz?cych nie mo?na osi?gn?? tej liczby, mo?na j? zmniejszy? do minimum 30, pod warunkiem ?e uczennica asystuje przy 20 dalszych porodach.
- Aktywne uczestnictwo w przyjmowaniu porodów z po?o?enia miednicowego. Je?li nie jest to mo?liwe z uwagi na brak porodów z po?o?enia miednicowego, praktyka mo?e odbywa? si? w sytuacjach symulowanych.
- Do?wiadczenie w nacinaniu krocza i wprowadzenie do szycia chirurgicznego Wprowadzenie to powinno obejmowa? zaj?cia teoretyczne i praktyk? kliniczn?. Praktyka szycia chirurgicznego obejmuje szycie rany po naci?ciu krocza i nieskomplikowanej rany po p?kni?ciu krocza. Mo?e odbywa? si? w sytuacji symulowanej tylko w razie absolutnej konieczno?ci.
- Kontrola i opieka nad co najmniej 40 kobietami w ci??y zagro?onej lub w czasie porodu lub w okresie poporodowym.
- Kontrola i opieka (w tym badanie) nad co najmniej 100 kobietami i zdrowymi noworodkami w okresie poporodowym.
- Obserwacja i opieka nad noworodkami wymagaj?cymi szczególnej opieki, obejmuj?ca noworodki niedonoszone, przenoszone, z nisk? mas? urodzeniow? oraz chore.
- Opieka nad kobietami z warunkami patologicznymi w dziedzinie ginekologii i po?o?nictwa.
- Wst?p do opieki w zakresie medycyny i chirurgii. Wprowadzenie to powinno obejmowa? zaj?cia teoretyczne i praktyk? kliniczn?.
Szkolenie teoretyczne i techniczne (cz??? A programu kszta?cenia) jest równowa?ne i skoordynowane ze szkoleniem klinicznym (cz??? B tego samego programu) w taki sposób, aby wiedza i do?wiadczenie wymienione w niniejszym za??czniku mog?y zosta? nabyte we w?a?ciwy sposób.
Zaj?cia kliniczne powinny odbywa? si? w formie nadzorowanego sta?u w oddzia?ach szpitala lub innych placówkach us?ug zdrowotnych zatwierdzonych przez w?a?ciwe organy lub instytucje. W czasie tego szkolenia uczennice kszta?c?ce si? na po?o?ne uczestnicz? w pracy oddzia?ów w zakresie, w jakim uczestnictwo to przyczynia si? do ich kszta?cenia. Zaznajamia si? je z zakresem obowi?zków obj?tych po?o?nictwem.