Informacja prasowa. Raport "Opieka oko?oporodowa podczas pandemii COVID-19 w ?wietle do?wiadcze? kobiet i personelu medycznego"
Fundacja Rodzi? po Ludzku 30 listopada na konferencji prasowej zaprezentowa?a najnowszy Raport z monitoringu oddzia?ów po?o?niczych pn. Opieka oko?oporodowa podczas pandemii COVID-19 w ?wietle do?wiadcze? kobiet i personelu medycznego. Fundacja postanowi?a sprawdzi?, jak traktowane s? kobiety na salach porodowych oraz oddzia?ach po?o?niczych w czasie pandemii COVID-19. Jednocze?nie podj??a prób? dowiedzenia si?, jak wygl?daj? warunki pracy po?o?nych i lekarzy opiekuj?cych si? kobietami.
Badanie kobiet pokazuje, ?e pomimo sytuacji kryzysowej, w jakiej znalaz?a si? ochrona zdrowia, cz??? zapisów obowi?zuj?cego od 10 lat Rozporz?dzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki oko?oporodowej by?a respektowana. W porównaniu z danymi sprzed okresu pandemii wyra?nie wida?, ?e z roku na rok w szpitalach i na oddzia?ach po?o?niczych Standard jest coraz lepiej realizowany. Poprawia si? dost?pno?? do procedur, aktywno?? w porodzie, mo?liwo?? jedzenia i picia w trakcie porodu, mo?liwo?? kontaktu skóra do skóry z dzieckiem po porodzie, udzielanie wsparcia w karmieniu piersi?. Poprawia si? sposób komunikacji personelu z kobietami, coraz bardziej przestrzegane jest prawo kobiet do informacji i decydowania, do wyra?enia zgody na wykonanie okre?lonych czynno?ci czy zabiegów. Jest to jednak zmiana powolna.
Podczas pandemii standard, podobnie jak przed pandemi?, nie by? w pe?ni realizowany, a cz??? praw by?a kobietom odbierana w sposób brutalny i czasem nieuzasadniony – tak si? dzia?o w przypadku porodów z blisk? osob?, separowania matek od dzieci zaraz po porodzie, brutalnego odizolowywania hospitalizowanych dzieci od rodziców, ograniczania wsparcia i bezpo?redniego kontaktu z bliskimi w po?ogu. W pierwszym roku pandemii 62% kobiet rodzi?o bez osoby towarzysz?cej, a 15% musia?o rodzi? w maseczkach na twarzy. Tam, gdzie brakowa?o jasnych wytycznych i zapisów prawa, szpitale cz?sto ogranicza?y bez wahania prawa kobiet, zas?aniaj?c si? bezpiecze?stwem pacjentów i personelu medycznego, a zapominaj?c o udowodnionych naukowo korzy?ciach z przestrzegania procedur.
Tam gdzie tracimy nasze prawa, dzieje si? to z szybko?ci? b?yskawicy, a tam gdzie je zyskujemy, musimy latami walczy? o realizacj? tych praw. Prawdopodobnie dopiero za 20 lat Standard Organizacyjny Opieki Oko?oporodowej b?dzie wdro?ony we wszystkich placówkach w Polsce. Widzimy zmian?, w naszej opinii jest jednak zbyt powolna jak na fakt, ?e kobiety maj? prawo do ka?dej z zawartych tam procedur. Dlaczego jedno prawo w Polsce wp?ywaj?ce na ?ycie kobiet jest egzekwowane szybko, a inne, dotykaj?ce dobrostanu matki i dziecka, jako?ci ?ycia ca?ej rodziny, nie jest w ogóle wdra?ane i nie wspiera si? jego realizacji przez szpitale? Nie wymaga i nie pomaga. Od 10 lat.
Joanna Pietrusiewicz, Prezeska Fundacji Rodzi? po Ludzku
Badanie wyra?nie pokazuje, ?e tam, gdzie nale?a?o do minimum ograniczy? kontakt z kobiet?, procedury by?y realizowane w mniejszym stopniu a porody by?y cz??ciej zmedykalizowane, cz??ciej ni? przed pandemi? kobiety mia?y podawan? kroplówk? ze sztuczn? oksytocyn?, cz??ciej wykonywano monitorowanie pracy serca dziecka przez ca?y czas trwania porodu. Po porodzie mniejszy odsetek kobiet ni? przed pandemi? by? obecny przy zabiegach, badaniach, szczepieniach dziecka. Personel bior?cy udzia? w badaniu potwierdzi?, ?e w pandemii znacznie cz??ciej decydowano si? na cesarskie ci?cie ze wskaza? epidemiologicznych, przy?pieszanie porodów w celu ograniczenia kontaktu z kobiet? czy separacje dzieci od matek wbrew zaleceniom.
Badanie kobiet rodz?cych w pandemii pokaza?o, ?e w szpitalach w Polsce w 2021 r. nadal dochodzi do nadu?y? i przemocy po?o?niczej. Co 5 kobieta s?yszy w szpitalu niestosowne komentarze, co dziesi?ta jest wy?miewana, wiele jest poni?anych, szanta?owanych, do?wiadcza gró?b czy krzyku. Kobiety s? zmuszane do rodzenia w pozycji na plecach, wykonuje si? bez ich zgody masa? szyjki macicy, nacina krocze czy stosuje chwyt Kristellera. Zdarzaj? si? sytuacje przywi?zywania nóg, rozk?adania ich na si?? przy porodzie, szturchanie, a nawet policzkowanie.
Zapewnienie kobietom bezpiecze?stwa medycznego oraz dok?adanie stara?, ?eby w czasie pandemii zapewni? opiek? oko?oporodow? na jak najlepszym poziomie, odby?o si? w du?ej mierze kosztem po?o?nych i lekarzy. Personel wzi?? na siebie olbrzymi wysi?ek sprostania pracy w sytuacji chaosu, braku bezpiecze?stwa, niepewno?ci i stresu przy ograniczonej mo?liwo?ci odreagowania, wzi?cia urlopu, przy niewielkim wsparciu ze strony pracodawców, prze?o?onych czy pa?stwa. Dyrektorzy szpitali niejednokrotnie byli pozostawieni sami sobie. Najcz??ciej skupili si? na zapewnieniu ci?g?o?ci opieki i na tworzeniu procedur bezpiecze?stwa. Niestety cz?sto brakuje im uwa?no?ci na personel – na cz?owieka, który do?wiadcza wielu trudnych sytuacji ze strony pacjentów i otoczenia.
Pandemia spowodowa?a znaczny kryzys – chaos, ignorowanie potrzeb kobiet, brak komunikacji i informacji o podstawowych wytycznych. Decyzje dotycz?ce opieki oko?oporodowej by?y – i cz?sto s? podejmowane – pod wp?ywem l?ku. Podejmowanie tak istotnych decyzji dotycz?cych ograniczania dost?pu do opieki oko?oporodowej w sposób nietransparentny, w oderwaniu od pacjentów, dyrektorów szpitali i cz?onków opieki medycznej, nie powinno mie? miejsca w demokratycznym pa?stwie prawa.
Pandemia z pewno?ci? spowalnia proces wdra?ania prawa, a personel medyczny pracowa? w ci??szych warunkach i mimo to obserwujemy pozytywne zmiany. Potrzebne s? dzia?ania zarówno monitoruj?ce realizacj? Standardu, jak i aktywizuj?ce szpitale do przestrzegania prawa. Potrzebne s? te? dzia?ania dla personelu pracuj?cego w obci??aj?cych warunkach, zapewniaj?c im odpowiedni system wsparcia i szkole?. To dzi?ki ogromnej pracy i wysi?kowi po?o?nych i lekarzy, dla dziesi?tek tysi?cy kobiet poród pomimo pandemii by? wa?nym, pozytywnym i wzmacniaj?cym do?wiadczeniem.
Pomimo pozytywnych zmian, ka?dego roku szpital po porodzie opuszcza wiele okaleczonych psychicznie i fizycznie kobiet. Pandemia, ani ?adna inna sytuacja kryzysowa, nie zwalniaj? nikogo z traktowania drugiego cz?owieka z szacunkiem. Nawet tak kryzysowe sytuacje nie usprawiedliwiaj? przypadków zachowa? przemocowych, braku empatii czy zwyk?ego zdrowego rozs?dku.
PODSUMOWANIE WYNIKÓW I WNIOSKI
Osoba do kontaktu: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi. .
Projekt realizowany z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy, finansowanego z Funduszy EOG.
