STANOWISKO FUNDACJI RODZI? PO LUDZKU DOTYCZ?CE PROJEKTU ROZPORZ?DZENIA MINISTRA ZDROWIA W SPRAWIE STANDARDU ORGANIZACYJNEGO OPIEKI OKO?OPORODOWEJ
Stanowisko Fundacji Rodzi? po Ludzku
dotycz?ce projektu Rozporz?dzenia Ministra Zdrowia
w sprawie standardu organizacyjnego opieki oko?oporodowej
W zwi?zku z og?oszonym projektem Rozporz?dzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki oko?oporodowej, Fundacja przypomina, ?e jest on konsekwencj? petycji „Obywatele w obronie Standardów Opieki Oko?oporodowej” z?o?onej przez Fundacj? w styczniu 2017 r., podpisanej przez prawie 80 tys. osób oraz zaanga?owania wielu organizacji oraz mediów.
W zwi?zku z wprowadzon? zmian? w ustawie o dzia?alno?ci leczniczej Minister Zdrowia Konstanty Radziwi?? doprowadzi? do wygaszenia obowi?zuj?cego w Polsce standardu post?powania medycznego podczas fizjologicznej ci??y, fizjologicznego porodu, po?ogu i opieki nad noworodkiem. Rozporz?dzenie to gwarantowa?o kobietom równy dost?p do ujednoliconego standardu opieki. Dokument ten oparty by? na zaleceniach ?wiatowej Organizacji Zdrowia, najnowszych badaniach naukowych, wzmacnia? autonomi? kobiety podkre?laj?c rol? praw pacjenta. Standardy Opieki Oko?oporodowej powsta?y w odpowiedzi na g?osy tysi?cy kobiet, które nie chcia?y wi?cej do?wiadcza? odhumanizowanej opieki, szpitalnej rutyny, przestarza?ych, cz?sto szkodliwych procedur medycznych. Wiemy, ?e w wielu szpitalach Standardy nie by?y w pe?ni przestrzegane. To potwierdza?y kolejne monitoringi oddzia?ów po?o?niczych w Polsce przeprowadzone przez Fundacj?, Najwy?sz? Izb? Kontroli oraz inne instytucje. Niemniej, z roku na rok, sytuacja w opiece oko?oporodowej poprawia?a si?. Standardy wyznacza?y pozytywny kierunek zmian. Jeden zapis Ministra, z nikim nie konsultowany, nie poddany ?adnej spo?ecznej dyskusji móg? spowodowa? likwidacje jednego z najnowocze?niejszych dokumentów reguluj?cych opiek? oko?oporodow? w Europie. Minister Zdrowia zignorowa? wypracowany przez ?rodowiska medyczne i pacjenckie konsensus i przychyli? si? do jedynego g?osu sprzeciwu reprezentowanego przez Naczeln? Rad? Lekarsk?.
Spo?eczny sprzeciw sprawi?, ?e Minister Zdrowia z?o?y? publiczn? obietnic?, ?e sytuacja zwi?zana z prawami kobiet w opiece oko?oporodowej nie pogorszy si?, obieca? tak?e, ?e prawa te pozostan? na poziomie Rozporz?dzenia. W zwi?zku z tym na pocz?tku 2017 roku powo?a? zespó? ds. opracowania projektu rozporz?dzenia standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej sprawowanej nad kobiet? w fizjologicznej ci??y, fizjologicznego porodu, po?ogu oraz opieki nad noworodkiem.
Powo?any przez Ministra Zespó? przez ponad rok pracowa? intensywnie nas nowymi Standardami. Przedstawiony do konsultacji projekt nie jest nowym prawem, a jedynie poprawionym poprzednim dokumentem. Zawiera wi?kszo?? zapisów poprzedniego rozporz?dzenia.
Obawiamy si?, ?e nowe Rozporz?dzenie podzieli los swojego poprzednika. Pomimo obowi?zku przestrzegania zapisów prawa szpitale nadal b?d? ?ama? prawo. Szpitale czuj? si? bezkarne, poniewa? nikt nie wyci?ga konsekwencji za ?amanie prawa. Od kilku lat, wraz z innymi organizacjami i osobami zaanga?owanymi w opiek? oko?oporodow?, postulujemy, by Minister wdro?y? realny program monitorowania przestrzegania standardów, w tym kontroli i wyci?gania konsekwencji wobec tych placówek, które ignoruj? prawo. Uwa?amy, ?e wp?ynie to korzystnie na przestrzeganie prawa, a tym samym na zdrowie matek i dzieci w Polsce.
Fundacja w ramach konsultacji spo?ecznych przes?a?a Ministrowi swoje uwagi do projektu.
Dzi?ki pracy zespo?u do Standardu zosta?y wprowadzone nowe zapisy:
1. Badanie przesiewowe dotycz?ce wyst?pienia ryzyka depresji w ci??y i depresji poporodowej. Lekarz lub po?o?na b?dzie mia? obowi?zek zaproponowa? badanie i ewentualnie skierowa? do odpowiedniego specjalisty.
2. Kobieta b?dzie mog?a wype?ni? dokumentacj? medyczn? w wybranej przez siebie placówce jeszcze przed porodem. Dzi?ki temu zapisowi skomplikowany i d?ugi kwestionariusz b?dzie mo?na wype?ni? jeszcze zanim pojawi? si? skurcze porodowe.
3. Lekarz b?dzie mia? obowi?zek skierowania kobiety do po?o?nej POZ na edukacj? przedporodow? - szko?? rodzenia. Wcze?niej by?o to ignorowane. Kobiety nie wiedzia?y, ?e po?o?ne ?rodowiskowe mog? prowadzi? tak? edukacj?, a to wszystko w ramach NFZ.
4. Wpisany zosta? zakres tematyczny edukacji przedporodowej.
5. W nowy Standard wpisano cz??ciowo zapisy z innych rozporz?dze? tj.: ?agodzenie bólu, czy post?powanie w trakcie niepowodze? po?o?niczych, które na szcz??cie zmieni?o swoj? nazw? na „post?powanie w sytuacjach szczególnych tj.: poronienie, poród dziecka chorego lub martwego”.
6. Zobowi?zuje si? personel medyczny do respektowania planu porodu.
7. Wprowadzono wiele zapisów dotycz?cych promocji karmienia piersi?.
8. Zobowi?zuje si? szpitale do posiadania sprz?tu do odci?gania pokarmu i zagwarantowania kobietom, które nie mog? z jakich? powodów nakarmi? dziecka swoim pokarmem, mleka z banku mleka.
9. Zobowi?zuje si? kierowników placówek do zapoznawania swoich pracowników z zapisami standardów, do organizacji szkole? i paneli. Kierownik placówki b?dzie musia? opracowa? taki plan wdra?ania standardów.
Dzi?kujemy wszystkim, którzy wspierali nasz? walk? i prac? w zespole opracowuj?cym nowy Standard.