Amniotomia (przebicie p?cherza p?odowego)
Tagi: aminiotomia | EBM | medycyna oparta na dowodach | p?cherz p?odowy | poród
Sztuczne przebicie b?on p?odowych zwane amniotomi?, lub upuszczeniem wód p?odowych stosowane by?o pierwotnie w celu indukcji porodu, czyli wywo?ania akcji porodowej. Jego dzia?anie polega na stymulacji wydzielania specjalnej substancji zwanej prostaglandyn?, która przyspiesza rozwieranie si? szyjki macicy. W praktyce wspó?czesnych oddzia?ów po?o?niczych zabieg ten cz?sto jest stosowany w celu przy?pieszenia porodu. Zabieg ten nie powinien by? stosowany rutynowo, a jedynie wtedy, gdy istnieje konieczno?? wp?yni?cia na przebieg porodu. W przypadku prawid?owo przebiegaj?cego porodu naturalnego przebicie b?on p?odowych jest zb?dn? medykalizacj?.
Przebicie p?cherza p?odowego prowadzi do pojawienia si? mocnych, niefizjologicznych skurczów, trudnych zarówno dla dziecka, jak i matki. Dodatkowo nag?e przyspieszenie porodu nie pozwala odpowiednio zaadaptowa? si? dziecku do warunków porodu. W trakcie samoistnego porodu p?cherz p?odowy sam p?ka. Najlepiej, je?eli ma to miejsce pomi?dzy I a II okresem porodu, wówczas wody p?odowe amortyzuj? ci?nienie napieraj?ce na g?ówk? dziecka w trakcie silnych skurczów macicy, a p?yn owodniowy dodatkowo stwarza pewien rodzaj po?lizgu, u?atwiaj?c przeci?ni?cie si? dziecku przez kana? rodny.
Wykonanie zabiegu
Decyzj? dotycz?c? przebicia p?cherza lekarz powinien podejmowa? wspólnie z Tob?, po uzasadnieniu konieczno?ci wykonania tego zabiegu i przedstawieniu wszystkich powik?a? i niebezpiecze?stw z nim zwi?zanych.
Koniecznym warunkiem do zastosowania amniotomii jest rozwarcie szyjki macicy wynosz?ce co najmniej 2-3 cm i odpowiednio niskie usadowienie g?ówki dziecka w kanale rodnym.
Amniotomi? mo?na wykona? przy u?yciu ostrego narz?dzia, zazwyczaj lekarz lub po?o?na po wykonaniu badania wewn?trznego wprowadza je przesuwaj?c wzd?u? swoich palców. Nie zawsze stosuje si? wziernik, czyli narz?dzie u?atwiaj?ce przyjrzenie si? p?cherzowi p?odowemu, czasem osoba wykonuj?ca zabieg, wyczuwa miejsce d?o?mi i bez wprowadzania narz?dzie. Do wykonania zabiegu musisz po?o?y? si? na ?ó?ku, a pod po?ladki b?dziesz mia?a wsuni?ty basen. Samo przebicie p?cherza nie jest bolesne, nie jest on unerwiony, jednak?e w trakcie wprowadzania narz?dzia do pochwy mo?esz odczuwa? ból lub dyskomfort. Po chwili poczujesz wyp?ywanie ciep?ego p?ynu.
Po przebiciu p?cherza poród powinien odby? si? w ci?gu 12. godzin, poniewa? wraz z up?ywem czasu wzrasta ryzyko infekcji. Je?li po 24. godzinach od przebicia p?cherza p?odowego akcja porodowa nie post?puje, wykonuje si? cesarskie ci?cie. Istniej? ró?ne procedury szpitalne, ale zazwyczaj po 18. godzinie porodu zlecane jest podanie rodz?cej antybiotyku.
Powik?ania amniotomii:
- wypadni?cie cz??ci drobnych p?odu z macicy przed porodem g?ówki (r?czki, nó?ki, p?powina),
- zwi?ksza si? ryzyko kolejnych interwencji medycznych (podanie kroplówki z oksytocyn?, podanie prostaglandyn do szyjki macicy), zw?aszcza, je?li przebito p?cherz p?odowy za wcze?nie,
- zwi?ksza si? ryzyko uko?czenia porodu drog? ci?cia cesarskiego,
- skurcze staj? si? silniejsze i bardziej bolesne, przez co zwi?ksza si? potrzeba korzystania ze znieczulenia,
- wykonanie amniotomii w trakcie prawid?owo przebiegaj?cego porodu os?abia zdolno?? kobiety do radzenia sobie z bólem i mo?e obni?a? samopoczucie,
- wzrost ci?nienia oddzia?ywuj?cego na g?ówk? dziecka mo?e przyczyni? si? do deformacji czaszki,
- nag?a redukcja p?ynu owodniowego mo?e spowodowa? ?ci?ni?cie p?powiny,
- cz??ciej wyst?puj? zaburzenia pracy serca p?odu.
Przeciwwskazaniem do amniotomii jest:
- po?o?enie p?odu inne ni? g?ówk? w dó?,
- przodowanie cz??ci drobnych, czyli najni?ej w kanale rodnym znajduje si? nó?ka lub r?czka dziecka,
- dysproporcja mi?dzy g?ówk? dziecka a miednic? matki,
- umiejscowienie g?ówki dziecka nad miednic? matki,
- nieprawid?owe usadowienie ?o?yska,
- zaka?enie pochwy,
- wskazania do ci?cia cesarskiego,
- stan po ci?ciu cesarskim klasycznym,
- zbyt du?a ilo?? wód p?odowych (wielowodzie),
- poród przedwczesny,
- aktywna opryszczka genitalna.
Co mo?esz zrobi?, ?eby unikn?? amniotomii w trakcie porodu?
- Nie denerwuj si?, gdy po przybyciu do szpitala skurcze zmniejsz? si? lub nawet zanikn?. To reakcja na stres zwi?zany ze zmian? otoczenia, tzw. efekt izby przyj??. Gdy oswoisz si? z now? sytuacj? i rozlu?nisz - skurcze znów powróc?.
- W czasie porodu b?d? aktywna - zmieniaj pozycje, ruszaj si?, spaceruj, korzystaj z pi?ki, worka sako, prysznica lub wanny.
- Dostosuj sposób oddychania do cz?stotliwo?ci i intensywno?ci skurczów. Pami?taj o d?ugim, ?wiadomym wydechu, który rozlu?ni Ci? i pomo?e Ci radzi? sobie z bólem.
- W przerwach mi?dzy skurczami staraj si? jak najpe?niej zrelaksowa?.
- Popro? osob? towarzysz?c?, aby zadba?a o to, by niepotrzebne bod?ce nie rozprasza?y Twojej uwagi (zgasi?a jaskrawe ?wiat?o, zamkn??a drzwi, okry?a Ci? kocem, poprosi?a zb?dne osoby, aby wysz?y z sali etc.).
- Pij i jedz w trakcie porodu - przy niedoborach energetycznych nie b?dziesz mia?a si?y, a skurcze przestan? by? efektywne.
- Mo?esz stymulowa?, rolowa? brodawki, ?eby pobudzi? wyrzut oksytocyny, i stymulowa? akcj? porodow?.
dr n. med. po?o?na Barbara Baranowska