Sta?y kontakt dziecka z rodzicem jest dla niego gwarancj? bezpiecze?stwa – noworodek s?yszy bicie serca, odczuwa ciep?o i zapach bliskiej mu osoby. Dotyk matki wp?ywa na noworodka koj?co, natomiast delikatny masa? i g?askanie powoduj?, ?e dziecko lepiej reaguje na bod?ce z otoczenia.
Badania naukowe podkre?laj? rol? karmienia piersi? w ?agodzeniu odczu? bólowych u noworodków w trakcie zak?uwania ?y? i pobierania próbki krwi z pi?ty. Nie jest do ko?ca wyja?nione, czy efekt przeciwbólowy w tej sytuacji spowodowany jest blisko?ci? matki, zapachem jej piersi, dzia?aniem hormonów zwi?zanych z matczynym pokarmem czy kombinacj? powy?szych czynników (Shah PS et al. 2006).
Zapach mleka matki jest silnym czynnikiem wp?ywaj?cym na uspokojenie dziecka. Dzieciom w trakcie pobierania krwi prezentowano waciki nas?czone zapachem otoczki piersi matki, ekstraktem wanilii, lub waciki bezwonne. Zdecydowanie najlepsze wyniki dzia?ania przeciwbólowego obserwowano u dzieci, nastawionych na ekspozycj? zapachu matczynej piersi.
Przytulenie dziecka w trakcie kontaktu „cia?o do cia?a”, daje mu poczucie bezpiecze?stwa (fizyczne granice), odczucie ciep?a, pozwala s?ysze? miarowe bicie serca, pozwala ko?ysa? si? rytmicznie wraz z ruchami oddechowymi matki – wszystko to delikatnie stymuluje zmys?y dziecka.
Dzia?anie to mo?e modyfikowa? przewodzenie bólu (Melzack R. 1999; Melzack R. 2001). Kontakt „cia?o do cia?a” prawdopodobnie wp?ywa na dezaktywacj? osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy, co przyczynia si? do zmniejszenia odczuwania bólu (Modi N, Glover V 1998). Wed?ug niektórych badaczy, dotyk matki wp?ywa na wzrost sekrecji naturalnych opioidów i wzrost poziomu oksytocyny wzmacniaj?c efekt przeciwbólowy (Weller A, Feldman R. 2003; Weller et al., 2002).
Badanie dzieci kangurowanych (noszonych przez matki w kontakcie „cia?o do cia?a”) wykaza?o, ?e w reakcji na bolesne zabiegi wysoko?? t?tna noworodków, zmienno?? rytmu serca (HRV) oraz czas p?aczu by?y ni?sze ni? u dzieci przebywaj?cych w trakcie zabiegu w inkubatorze (Ludington-Hoe S et al. 2005, Cong X et al. 2009).
Nawet 15 minutowy kontakt „cia?o do cia?a” wp?ywa? na redukcj? czasu p?aczu u donoszonych dzieci o 82% i powodowa? przyspieszenie akcji serca jedynie o 8-10 uderze? na minut? w porównaniu ze wzrostem rz?du 36–38 uderze? na minut? u dzieci przebywaj?cych w inkubatorze w trakcie pobierania krwi z pi?tki (Gray L, et al. 2000).
Niektóre dzieci, przytulone do klatki piersiowej matki, w ogóle nie p?aka?y w trakcie pobierania krwi z pi?ty. Podobne wyniki uzyska? Gray w badaniu przeprowadzonym w 2002 roku: 11 z 15 zak?uwanych donoszonych noworodków przebywaj?cych w kontakcie „cia?o do cia?a” i ss?cych matczyn? pier? nie tylko nie p?aka?o, ale nawet na ich twarzach nie pojawia? si? grymas bólu (Gray et al., 2002). Dzieci kangurowane, spa?y po bolesnych procedurach d?u?ej, ni? dzieci umieszczone w inkubatorach. Badania pokazuj? równie?, ?e kontakt „cia?o do cia?a” prowadzony przez min. 30 minut skutecznie wp?ywa na zmniejszanie odczu? bólowych, a? o dwa punkty na skali bólu dla dzieci przedwcze?nie urodzonych (Premature Infant Pain Profile stores) (Johnston et al. 2003).
dr n. med. Barbara Baranowska
Artyku? powsta? przy wsparciu:
