Aktualno?ci Polskie regulacje w zakresie opieki nad kobiet? w ci??y, porodzie i po porodzie w czasie pandemii SARS-CoV-2 - dotyczy kobiet w okresie oko?oporodowym
Polskie regulacje w zakresie opieki nad kobiet? w ci??y, porodzie i po porodzie w czasie pandemii SARS-CoV-2 - dotyczy kobiet w okresie oko?oporodowym
Data aktualizacji: 22.04.2020 r.
Informacje w tym artykule pochodz? ze stron Ministerstwa Zdrowia, pism przekazanych Fundacji Rodzi? po Ludzku(MZ) oraz strony internetowej Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Po?o?ników (PTGiP) oraz G?ównego inspektoratu Sanitarnego (GIS).
Kobiety zdrowe (bez podejrzenia lub potwierdzenia infekcji COVID-19):
I. Zalecenia dotycz?ce opieki nad kobiet? w ci??y:
? Badania i diagnostyka prenatalna
Zalecane jest ograniczenie ilo?ci wizyt w gabinecie do niezb?dnego minimum. Modyfikacja planu wizyt powinna zosta? ustalona z Tob? przez po?o?n? lub lekarza indywidualnie, tak, aby odpowiada?a Twojej sytuacji zdrowotnej. Wszystkie wizyty i badania wymagaj?ce bezpo?redniego kontaktu z po?o?n? lub lekarzem powinny odbywa? si? z zachowaniem ?rodków bezpiecze?stwa. Wizyta powinna by? umówiona na konkretn? godzin?, tak aby ilo?? czasu sp?dzana w placówce, tak?e w oczekiwaniu na wizyt?, by?a minimalna. Na wizyt? powinna? przyj?? sama. Je?li to mo?liwe nale?y korzysta? z teleporad, na przyk?ad w celu omówienia aktualnych wyników bada? laboratoryjnych czy szczegó?owego omówienia wykonanego USG. Praktyki po?o?nicze powinny umo?liwi? kontakt telefoniczny w celu konsultacji z po?o?n? lub lekarzem.
https://www.ptgin.pl/rekomendowana-sciezka-postepowania-dla-kobiet-w-ciazy-covid-19
? Dost?p do USG
Najwa?niejszymi badaniami ultrasonograficznymi w trakcie ci??y s? trzy badania tak zwane I, II i III trymestru. Je?li ci??a przebiega prawid?owo powinny to by? jedyne badania USG jakie zostan? Ci zaproponowane. Przed badaniem zaleca si? kontakt telefoniczny z placówk? w celu przeprowadzenia wywiadu epidemiologicznego, personel mo?e zapyta? Ci? o wyst?powanie objawów typowych dla infekcji COVID-19 oraz o mo?liwy kontakt z osob? zaka?on?, taki wywiad mo?e zosta? przeprowadzony tak?e po przybyciu do placówki. PTGiP zaleca tak?e ograniczenie przeprowadzania bada? sond? dopochwow? np.: w celu oceny d?ugo?ci szyjki macicy oraz ogólne skrócenie czasu trwania badania i wizyty do minimum. By? mo?e zostaniesz poproszona o za?o?enie maseczki na czas przebywania w przychodni, zapytaj przed wizyt?, czy placówka zapewnia takie maseczki, czy powinna? mie? w?asn?. Na wizyt?, b?dziesz musia?a przyj?? sama, bez osoby towarzysz?cej, dotyczy to tak?e oczekiwania na wizyt? w poczekalni placówki.
Je?li potrzebujesz badania USG z powodu sytuacji nag?ej (silny ból brzucha, krwawienie), skontaktuj si? z osob? sprawuj?c? opiek? w ci??y i wspólnie ustalcie dalsze post?powanie, by? mo?e zostaniesz skierowana na konsultacj? bezpo?rednio do szpitala.
? Szczepienia w czasie ci??y
W komunikacie dotycz?cym wznowienia obowi?zkowych szczepie? ochronnych Ministerstwo zdrowia zach?ca do upowszechniania szczepie? na krztusiec w?ród kobiet w ci??y.
? Szko?y rodzenia - edukacja przedporodowa
Edukacja przedporodowa refundowana przez NFZ realizowana przez po?o?ne od 21 tygodnia ci??y mo?e si? odbywa? tylko z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych i innych ?rodków komunikacji umo?liwiaj?cych zdalne przeprowadzanie konsultacji.
Sprawd? u swojej po?o?nej POZ, przychodni, jak teraz wygl?da dost?pno?? edukacji przedporodowej.
https://www.gov.pl/web/zdrowie/zalecenia-w-stanie-epidemii-wirusa-sarscov2-dla-poloznych
? Pomoc psychologiczna
Je?li czujesz, ?e Twój stan psychiczny si? pogarsza, skontaktuj si? ze swoj? po?o?n? lub lekarzem, lub po?o?n? rodzinn?. Je?li czujesz, ?e potrzebujesz pomocy psychologicznej mo?esz si? zwróci? po pomoc do organizacji, które w tym trudnym czasie oferuj? wsparcie telefoniczne, na poni?szej stronie znajdziesz konkretne numery telefonów:
https://www.gov.pl/web/koronawirus/gdzie-znajdziesz-pomoc-w-przypadku-pogorszenia-stanu-psychicznego
II. Zalecenia dotycz?ce porodu
? Porody rodzinne
Obecno?? osoby bliskiej podczas porodu nie jest mo?liwa, jest to podyktowane obowi?zuj?cym zakazem odwiedzin pacjentów w szpitalach, do tej kategorii zaliczono tak?e obecno?? osoby bliskiej podczas porodu.
? Kontakt skóra do skóry
Nieprzerwany kontakt skóra do skóry, trwaj?cy dwie godziny lub d?u?ej, powinien by? wspierany podczas porodu, je?li stan zdrowia matki i dziecka nie wymaga natychmiastowych interwencji. Ocen? noworodka w skali Apgar mo?na wykona? na brzuchu matki a wa?enie i mierzenie mog? zosta? wykonane po zako?czeniu pierwszego karmienia piersi? podczas kontaktu skóra do skóry. W tej sprawie nic si? nie zmieni?o. Nadal obowi?zuje Standard Organizacyjny Opieki Oko?oporodowej. Wi?cej o tym rozporz?dzeniu:
? Odwiedziny w szpitalach
Zgodnie z rekomendacj? G?ównego Inspektora Sanitarnego z 11 marca zawieszone zosta?y odwiedziny pacjentów w szpitalach. Nie b?dzie zatem mo?liwe, ?eby osoba bliska odwiedzi?a Ciebie i dziecko podczas pobytu na oddziale po?o?niczym. W wielu placówkach mo?liwe jest przekazanie niezb?dnych rzeczy z pomoc? personelu, je?li Wasza hospitalizacja si? przed?u?y. Najlepiej ustali? z wyprzedzeniem, jakie procedury wypracowa? w tym zakresie wybrany przez Ciebie szpital.
III. Zalecenia dotycz?ce opieki po porodzie - w ?rodowisku.
? Wizyta patrona?owa
Skontaktuj si? ze swoj? po?o?n? rodzinn? jeszcze w ci??y, b?dziesz mog?a skorzysta? z edukacji przedporodowej a tak?e ustali? na jakich zasadach odb?d? si? wizyty po porodzie. Bardzo prawdopodobne, ?e po?o?na odwiedzi Was tylko raz a pozosta?e wizyty odb?d? si? z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub b?dzie mo?liwa rozmowa telefoniczna z po?o?n?. Przed wizyt? po?o?nej w domu powinna odby? si? rozmowa telefoniczna podczas której po?o?na przeprowadzi z Tob? wywiad epidemiologiczny, tak aby ustali? ryzyko zwi?zane z wizyt? domow?.
https://www.gov.pl/web/zdrowie/zalecenia-w-stanie-epidemii-wirusa-sarscov2-dla-poloznych
? Pomoc laktacyjna
Porada laktacyjna nie nale?y jeszcze do ?wiadcze? refundowanych przez NFZ, jednak po?o?ne rodzinne mog? udziela? wsparcia i pomocy w ramach patrona?u po porodzie zgodnie ze swoimi kompetencjami. Mo?esz równie? poszuka? Certyfikowanej Doradzyni Laktacyjnej(CDL), profesjonalistki, która przesz?a szkolenie w Centrum Nauki o Laktacji (CNoL). Tutaj lista:
http://cnol.kobiety.med.pl/pl/doradcy-cdl/lista-doradcow/
? Pomoc psychologiczna
Po?óg to szczególny czas pod wieloma wzgl?dami. Mo?e by? wymagaj?cy psychicznie i mo?esz odczuwa? pogorszenie nastroju, je?li jednak taki nastrój utrzymuje si? wi?cej ni? kilka dni lub je?li odczuwasz silny niepokój skontaktuj si? ze swoj? po?o?n? rodzinn? lub zwróci? po pomoc do organizacji, które w tym trudnym czasie oferuj? wsparcie telefoniczne, na poni?szej stronie znajdziesz konkretne numery telefonów:
https://www.gov.pl/web/koronawirus/gdzie-znajdziesz-pomoc-w-przypadku-pogorszenia-stanu-psychicznego
? Szczepienia noworodka
Szczepienia na oddzia?ach szpitalnych, w pierwszych dobach ?ycia dziecka s? wykonywane na dotychczasowych zasadach. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Zdrowia z dnia 17 kwietnia, szczepienia obowi?zkowe wed?ug kalendarza szczepie? zosta?y wznowione. Szczegó?y na temat przeprowadzania szczepie? w ramach POZ znajdziesz tutaj:
? Konsultacje pediatryczne
Podobnie, jak inne ?wiadczenia w ramach POZ, konsultacje z pediatr? w przychodni zosta?y ograniczone i nie odbywaj? si? rutynowe wizyty kontrolne w poradni dla dzieci zdrowych. Aby ustali? w jakiej formie mo?e si? odby? konsultacja z lekarzem pediatr?, je?li b?dzie taka potrzeba, skontaktuj si? ze swoj? przychodni?. By? mo?e dost?pne b?d? teleporady zamiast wizyt w placówce.
Opieka nad kobiet? z podejrzeniem lub potwierdzon? infekcj? COVID-19
? Opieka nad kobiet? w ci??y
Je?li podejrzewasz u siebie infekcj? COVID-19 powinna? post?powa? wed?ug wytycznych dla wszystkich osób z objawami lub podlegaj?cych kwarantannie (szczegó?y znajdziesz na stronie MZ, w linku poni?ej). Opiek? po?o?nicz? nad Tob? przejmie odpowiednia placówka wskazana przez wojewod?, która jest przygotowana do opieki nad kobietami w ci??y z zaka?eniem COVID-19. Zach?camy jednocze?nie do pozostania w kontakcie z osob? dotychczas sprawuj?c? opiek? w czasie ci??y, po?o?n? lub lekarzem, poniewa? to profesjonalista, który najlepiej zna Twoj? histori? medyczn? i jego wsparcie mo?e si? okaza? pomocne podczas leczenia, je?li infekcja zostanie potwierdzona. W zale?no?ci od zaawansowania ci??y b?dzie tak?e konieczne dostosowane dalszego planu opieki prenatalnej (np.: terminów bada?) do Twojego statusu epidemiologicznego i aktualnego stanu zdrowia, tak, aby zminimalizowa? ryzyko zaka?enia osób w Twoim otoczeniu ale jednocze?nie zapewni? Ci opiek? po?o?nicz? dostosowan? do przebiegu ci??y. By? mo?e niezb?dne badania prenatalne zostan? wykonane podczas Twojego pobytu we wskazanym szpitalu dedykowanym osobom z COVID-19 z oddzia?em po?o?niczym.
https://pacjent.gov.pl/podejrzewasz-ze-masz-koronawirusa
? Diagnostyka prenatalna
Ppiek? nad kobiet? podejrzan? o zaka?enie wirusem COVID-19 lub zaka?on? przejmuj? oddzia?y wskazane przez Wojewod? przygotowane do opieki nad kobiet? w ci??y
“Ministerstwo Zdrowia nie posiada zalece? dotycz?cych(diagnostyki, opieki prenatalnej, hospitalizacji) w przypadku podejrzenia zaka?enia COVID-19 u kobiety ci??arnej,z uwagi, na fakt, ?e ka?de post?powanie medyczne uzale?nione jest od stanu zdrowia pacjentki, przebiegu ci??y,porodu i dostosowywane jest na bie??co do jej sytuacji zdrowotnej.
(...) W opinii Konsultanta krajowego w dziedzinie po?o?nictwa i ginekologii we wszystkich województwach zorganizowano opiek? wyznaczaj?c odpowiednie oddzia?y po?o?nicze.”
? Poród:
Konsultanci Krajowi w Dziedzinie Po?o?nictwa i Ginekologii oraz Neonatologii, Prezesa Polskiego Towarzystwa Po?o?ników i Ginekologów oraz Prezesa Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego:
“W przypadku potwierdzonego zaka?enia wirusem COVID-19 nale?y rozwa?y? rozwi?zanie pacjentki ci?ciem cesarskim ze wskaza? epidemiologicznych, poza sytuacj? gdy poród jest zaawansowany, przebiega dynamicznie lub rokuje zako?czenie w przeci?gu krótkiego czasu.”
? Karmienie piersi?:
Rekomendacje Ministerstwa Zdrowia:
“(...) konsultant krajowa ds. neonatologii wyda?a rekomendacje dotycz?ce karmienia piersi? przez matk? zaka?on? koronawirusem oraz diagnozowan? w kierunku COVID-19. Zgodnie z nimi:
W przypadku kobiet zaka?onych koronawirusem lub w okresie diagnozowania w kierunku COVID zalecana jest izolacja dziecka od matki. Nale?y umo?liwi? matce odci?ganie mleka, by utrzyma? laktacj?.
Po potwierdzeniu ustania ryzyka transmisja zaka?enia z matki na dziecko (dwukrotny ujemny test u matki zaka?onej i pojedynczy test ujemny u podejrzanej) mo?liwe jest karmienie naturalne.”
Wytyczne mi?dzynarodowe dotycz?ce opieki nad kobiet? w ci??y, podczas porodu i karmienia piersi?:
opracowanie: Anna Kwiatek Kucharska
konsultacja merytoryczna: Joanna Pietrusiewicz
sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolno?ci ze ?rodków Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich
