Od ponad czterech lat obowi?zuj? w Polsce Standardy Opieki Oko?oporodowej. Ten obszerny dokument (w randze Rozporz?dzenia Ministra Zdrowia) okre?la, do czego ma prawo kobieta i jakie procedury obowi?zuj? opiekuj?cy si? ni? personel medyczny.
Zgodnie z nimi ka?da kobieta ma prawo m.in. do edukacji przedporodowej, opieki po?o?nej ?rodowiskowej, korzystania z niefarmakologicznych metod ?agodzenia bólu, picia w trakcie porodu, wyboru dogodnej pozycji do parcia. Ponadto osob? sprawuj?c? opiek? nad ci??arn?, rodz?c?, po?o?nic? i noworodkiem mo?e by? po?o?na, która ma ustawowe kompetencje do sprawowania opieki nad kobiet? w ci??y fizjologicznej.
Pomimo tego, ?e Rozporz?dzenie jest standardem medycznym o charakterze normatywnym i stanowi cz??? systemu powszechnie obowi?zuj?cego prawa, nie jest traktowane przez wi?kszo?? szpitali jako obowi?zuj?ce. Z przeprowadzonego przez Fundacj? w 2012 r. monitoringu wynika, ?e w wi?kszo?ci szpitali nie podejmuje si? nawet prób jego wprowadzania. Decydenci w s?u?bie zdrowia (MZ, NFZ) nie stworzyli ?adnego systemu kontroli wdra?ania standardów i rozliczania osób odpowiedzialnych (dyrektorów, ordynatorów) za ich funkcjonowanie w placówkach.
Zdiagnozowane wówczas bariery istniej? do dzi?, co potwierdzaj? przesy?ane do Fundacji listy od kobiet, a tak?e komentarze na prowadzonym przez nas portalu www.GdzieRodzic.info. Nadal poszczególne zapisy Standardów Opieki Oko?oporodowej nie s? znane zarówno w?ród personelu, jak i w?ród kobiet. Przestarza?a wiedza, rutyna, niech?? do zmian du?ej cz??ci personelu skutecznie uniemo?liwia wdro?enie nowoczesnych procedur.
Ci??a i poród prowadzone przez po?o?ne s? uwa?ane za najbezpieczniejsze dla rodz?cych. Po?o?na jest stra?niczk? fizjologii, specjalistk? wykszta?con? w tym zakresie w ramach studiów na Akademii Medycznej. W Wielkiej Brytanii, a tak?e w krajach skandynawskich, gdzie opieka oko?oporodowa jest na wysokim poziomie, kluczow? rol? w opiece nad kobiet? w ci??y fizjologicznej odgrywa po?o?na, której zawód jest tam w pe?ni samodzielny. Zapisy Standardów pozwalaj? na pe?nienie podobnej roli po?o?nym w Polsce. Niestety - brak uj?cia tego przez NFZ w koszyku ?wiadcze? gwarantowanych uniemo?liwia funkcjonowanie tego w praktyce. Skutkuje to jednym z najwy?szych wska?ników medykalizacji porodów w Europie (m.in. wysoki odsetek cc, naci?? krocza i indukcji porodu). Ponadto prowadzenie ci??y wy??cznie przez lekarzy wyd?u?a czas oczekiwania na wizyt?. Z listów od kobiet wiemy, ?e w mniejszych miejscowo?ciach istnieje ograniczenie dost?pno?ci do tych us?ug, czasem na wizyt? kobieta musi czeka? nawet 3 miesi?ce. Wiele kobiet zmuszonych jest wi?c do korzystania z prywatnej opieki medycznej, zw?aszcza, ?e pierwsza wizyta musi si? odby? najpó?niej w 10. tygodniu, aby móc ubiega? si? o zasi?ek, tzw. becikowe. Z bada? Instytutu Matki i Dziecka wynika, i? w 2012r. prawie 44% ci?? prowadzono w gabinetach prywatnych.
Co robimy aktualnie?
Realizujemy Projekt "Na stra?y praw kobiet w opiece oko?oporodowej"
- kontynuujemy nasze prace w zespole ds monitorowania i opracowywania rozwi?za? na rzecz poprawy opieki oko?oporodowej w Polsce w Ministerstwie Zdrowia.
- zbieramy dane od szpitali o tym jakie procedury panuj? w ich placówkach w trakcie porodu i pobytu kobiety z dzieckiem na oddziale po?o?niczym. Na podstawie tych danych opracujemy wkrótce raport.
Projekt wspó?finansowany z Funduszu Inicjatyw Obywatelskich
