SPRZECIW
wobec Zalecenia Ministerstwa Zdrowia opracowanego przez Konsultanta Krajowego w dziedzinie neonatologii oraz Prezesa Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego dotycz?cego sposobu post?powania w zwi?zku z aktualn? sytuacj? epidemiologiczn? w przypadku noworodków matek zaka?onych lub z podejrzeniem COVID-19 wydanego w dniu 29 wrze?nia 2020 r.
(dalej „Zalecenia”)
W imieniu Fundacji Rodzi? po Ludzki (zwanej dalej „Fundacj?”) sk?adam sprzeciw wobec Zalece? z uwagi na niepokoj?ce informacje docieraj?ce do Fundacji bezpo?rednio od samych matek, jak równie? od personelu medycznego z oddzia?ów szpitalnych w ca?ym kraju, a dotycz?cych odgórnego roz??czania matek z noworodkami na etapie „wyj?cia matki do domu”. Sprzeciw dotyczy:
I. zalecenia roz??czania matki zara?onej SARS-CoV-2 od dziecka w momencie wypisu z placówki leczniczej po porodzie, wy??cznie na podstawie decyzji personelu medycznego, a nie zgodnie z obowi?zuj?cym prawem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie orzeczenia s?du w zakresie ograniczenia praw rodzicielskich;
II. nara?ania noworodków i matek na bezpo?rednie niebezpiecze?stwo uszczerbku na zdrowiu wynikaj?ce z braku zachowania kontaktu dziecka z matk?, a co z tym zwi?zane rozchwianie wra?liwego w tym okresie stanu emocjonalno – psychologicznego matki, uniemo?liwienia nawi?zania relacji matka-dziecko, które skutkuje cz?sto trudno?ciami opieku?czymi oraz przerwania procesu karmienia noworodka mlekiem matki z uwagi na brak mo?liwo?ci logistycznych dostarczania mleka do szpitala przez matk? pozostaj?c? na kwarantannie w warunkach domowych.
W zwi?zku z powy?szym wnosimy o:
I. podanie podstawy prawnej na jakiej Ministerstwo Zdrowia stanowi, i? kierownicy placówek leczniczych s? uprawnieni do podejmowania decyzji o ograniczeniu praw rodzicielskich matce poprzez niewydanie jej dziecka stabilnego zdrowotnie w dniu wypisu matki do domu;
II. zmian? brzmienia Zalece? poprzez wykre?lenie z ust?pu „Wypis do domu” zalecenia w brzmieniu „Opieka matki jest mo?liwa wtedy, gdy nie jest ju? ona zara?ona. Przestrzega si? przed wypisem noworodka do domu, je?li przebywa w nim osoba poddana izolacji, gdy? grozi to brakiem przerwania ?a?cucha epidemiologicznego, znacznym prawdopodobie?stwem zaka?enia dziecka i brakiem mo?liwo?ci monitorowania jego stanu w warunkach domowych, co mo?e by? zagro?eniem dla jego ?ycia [...]” i zast?pienie go postanowieniem, i? to matka ma prawo do podj?cia decyzji w zakresie opuszczenia placówki leczniczej wraz z dzieckiem albo o pozostawieniu noworodka w takiej instytucji do czasu jej pe?nego wyzdrowienia, albo pozostania matki wraz z dzieckiem na terenie szpitala do momentu uzyskania wypisu dziecka z placówki, je?eli wpis dziecka nie nast?puje w tym samym momencie co matki;
III. wskazanie jaki jest zagwarantowany przez NFZ pakiet realnych do zrealizowania ?wiadcze? maj?cych na celu wykazanie, i? matka nie jest ju? zaka?na?
UZASADNIENIE
Na wst?pie pragn? wskaza?, i? w tre?ci Zalece? widoczna jest paleta sprzecznych postanowie?, które powoduj?, i? kierownicy szpitali na terenie Rzeczypospolitej Polskiej interpretuj? zawarte w Zaleceniach wskazówki post?powa? w odmienny sposób, co skutkuje powstaniem chaosu informacyjnego oraz systemowego w zakresie tak wa?kiej kwestii, jak nie roz??czanie matek od ich nowo narodzonych dzieci. Taka sytuacja wymaga natychmiastowej reakcji oraz podj?cia przez Ministerstwo Zdrowia niezb?dnych dzia?a?.
W ust?pie „Uwagi Ogólne” wskazane zosta?o jednoznacznie, i? „Ryzyko przeniesienia zaka?enia od matki COVID-19 dodatniej, zw?aszcza przy karmieniu piersi? od urodzenia jest nieznane”, nast?pnie na kanwie tego stwierdzenia w ust?pie „Dalsze post?powanie uzale?niamy od: [...]” usankcjonowane zosta?o, i? to od decyzji matki zale?y czy noworodek zostanie przy niej czy b?dzie izolowany. Takie post?powanie jest zgodne z przepisami prawa, gdy? to matka, jako rodzic podejmuje decyzje w zakresie ewentualnego roz??czenia z dzieckiem, a nie w?adze szpitala. Wskazane zosta?o tak?e, i? w oddzia?ach, gdzie odbywaj? si? porody wy??cznie matek z podejrzeniem lub zara?onych SARS-CoV-2, a ryzyko zaka?enia jest najwy?sze, nale?y „ [...] zachowa? kontakt dziecka z matk? po jego urodzeniu i preferowa? kamienie piersi? (ew. wy??czenia patrz punkt 1 i 2)”. Takie podej?cie jednoznacznie wskazuje na kierunek twórców Zalecenia, aby podtrzymywa? wi?? matki z dzieckiem po urodzeniu i aby zachowa? jak najlepsze warunki do karmienia noworodkiem piersi?, gdy? zgodnie z najnowsz? wiedz? mleko matki stanowi najlepsz? ochron? dla dziecka zw?aszcza w czasach epidemii panuj?cej obecnie w Polsce.
W zwi?zku z powy?szym Fundacja nie znajdujemy uzasadnienia prawnego na podstawie jakiego Pan Panie Ministrze Zdrowia upowa?nia kierowników placówek do podejmowania decyzji w zakresie ograniczenia praw rodzicielskich matki. W Zaleceniu mowa jest o sytuacji, w której matka zaka?ona SARS-CoV-2 b?d?ca w stabilnym stanie zdrowotnym (cz?sto b?d?ca w stanie bezobjawowym), gdy? w przeciwnym razie zosta?yby wobec niej podj?te dzia?ania maj?ce na celu leczenie w warunkach szpitalnych, nie ma prawa do wyj?cia ze szpitala wraz ze swoim zdrowym dzieckiem. Zapisy zawarte w Zaleceniu wskazuj? na nast?puj?cy tok my?lenia, i? matka zaka?ona SARS-CoV-2 jest uprawniona do podj?cia ryzyka zaka?enia dziecka w warunkach szpitalnych, ale traci to prawo niejako automatycznie po przekroczeniu progu szpitala. A to wszystko mimo zapewnionego przez Pa?stwo systemu monitorowania zdrowia matki i dziecka przez po?o?n? POZ, która zgodnie z zapewnieniami zawartymi na stronie internetowej Narodowego Funduszu Zdrowia „sprawuje kompleksow? piel?gnacyjn? opiek? po?o?nicz? i ginekologiczn? nad osobami p?ci ?e?skiej oraz noworodkami do 2 miesi?ca ?ycia.” Przy czym, co warto podkre?li?, pierwsza wizyta patrona?owa odbywa si? nie pó?niej ni? 48 godzin po opuszczeniu szpitala przez matk? i dziecko. W zwi?zku z powy?szym nie jest dla Fundacji zrozumia?ym jakie by?y podstawy postawienia w Zaleceniach jednoznacznego twierdzenia, i? wypisanie matki zaka?onej SARS-CoV-2 wraz z dzieckiem grozi „brakiem mo?liwo?ci monitorowania” stanu noworodka w warunkach domowych. W opinii Fundacji pozostawienie w warunkach szpitalnych noworodka nara?a go na bezpo?rednie niebezpiecze?stwo uszczerbku na zdrowiu, gdy? poza zerwaniem kontaktu matki z dzieckiem i faktycznym przerwaniem mo?liwo?ci karmienia noworodka mlekiem matki, zaczyna opiekowa? si? nim personel pracuj?cy rotacyjnie, co oznacza, i? noworodek ma kontakt z wi?ksz? ilo?ci? osób – czyli potencjalnych nosicieli wirusa.
Wartym podkre?lenia jest równie? fakt, i? matki które zosta?y rozdzielone ze swoimi dzie?mi maj? problem z nawi?zaniem relacji z dzieckiem, popadaj? w stany depresyjne, których konsekwencje w okresie poporodowym s? szczególnie dotkliwe. To jest realne nara?enie matek zara?onych SARS-CoV-2 wypisywanych do domów – czyli stabilnych zdrowotnie pod wzgl?dem ginekologiczno - po?o?niczym oraz COVID-19, na pog??bienie cz?sto niestabilnego po urodzeniu dziecka stanu emocjonalno - psychologicznego, co w konsekwencji prowadzi do bezpo?redniego niebezpiecze?stwa uszczerbku na zdrowiu.
Potrzebujemy Waszego wsparcia, aby by? niezale?ne i patrze? instytucjom i w?adzy na r?ce, sprawdza? 400 porodówek, interweniowa?, dawa? Wam wsparcie i dostarcza? informacji. Teraz, w okresie pandemii musimy by? silne i skuteczne, pr??nie dzia?a? dla Was i zmienia? porodówki. Jak mo?ecie wspiera? nasze dzia?ania?
??kaw? czyli przekazuj?c Fundacji raz w miesi?cu darowizn? nr konta: 79 1560 0013 2353 7811 8000 0001, https://gdzierodzic.info/wspieram/
mo?esz wesprze? darowizn? nasz? zbiórk? "Na pomoc matkom" www.facebook.com/donate/567155160902294/
organizuj?c zbiórk? na Facebooku z okazji narodzin dziecka lub swoich urodzin
www.facebook.com/fundacjarodzicpoludzku/fundraisers/
przekazuj?c raz w roku 1% swojego podatku KRS: 0000 150 773
Je?eli to w jakich warunkach rodz? si? dzieci w Polsce, a kobiety zostaj? matkami jest dla Ciebie wa?ne, dorzu? cegie?k?, wp?ywaj na zmiany!
Dodatkowo wartym zadania jest pytanie, co oznacza sformu?owanie zawarte w Zaleceniu w brzmieniu „[...] Opieka matki jest mo?liwa wtedy, gdy nie jest ju? ona zaka?na”? Kto i jak ma sprawdzi? czy matka jest zaka?na? W zwi?zku z powy?szym prosimy o wskazanie, jaki zosta? przygotowany pakiet ?wiadcze? gwarantowanych przez NFZ, aby matka stabilna zdrowotnie zaka?ona SARS-CoV-2 mog?a wykaza? szpitalowi, w którym odebrane zosta?o jej dziecko, i? nie jest ju? zaka?na? Zgodnie z wiedz? Fundacji w obecnej sytuacji nie ma mo?liwo?ci zlecenie badania w kierunku SARS-CoV-2 w przypadku, gdy kto? nie ma wymaganych czterech objawów (temperatury cia?a powy?ej 38 Celsjusza, kaszlu, duszno?ci i utraty w?chu lub smaku) i jego stan zdrowia jest stabilny. Uzyskanie dost?pu do ?wiadcze? zdrowotnych matki w takim przypadku winno nast?powa? niezw?ocznie, aby jak najszybciej by?o mo?liwie odebranie dziecka ze szpitala, a fakty z którymi zmagamy si? obecnie to brak mo?liwo?ci uzyskania wizyty lekarskiej, gdy? kolejki w przychodniach s? tak wielkie, ?e faktyczne szanse na wizyt? w trybie natychmiastowym bez objawów zagra?aj?cych zdrowiu (w tym teleporad?) s? bardzo wyd?u?one, a dodatkowo czas oczekiwania na wynik testu wynosi kilka dni.
Mimo ogólnodost?pnej ju? wiedzy na temat faktu, i? Zalecenia nie maj? mocy prawnej i stanowi? jedynie wykaz „dobrych praktyk”, kierownicy podmiotów leczniczych czuj? si? niejako hierarchicznie zobligowani do ich literalnego stosowania w obawie o mo?liwo?? postawienia wobec nich zarzutu, ?e nie do?o?yli nale?ytych stara? w zakresie wprowadzania w ?ycie wskazówek opublikowanych na stronach internetowych Ministerstwa Zdrowia. Realizuj? Zalecenia mimo pe?nego przekonania, i? s? one niespójne w obr?bie samego dokumentu, oraz stoj? w sprzeczno?ci z wiedz? naukow? dotycz?c? pozytywnych aspektów karmienia piersi? czy tak wa?nego udzia?u matki w roli dodatkowej opieki piel?gnacyjnej.
Zwracamy uwag?, i? w ?wietle obecnego stanu prawnego tego rodzaju procedury nale?y ocenia? w kategoriach dzia?a? bezprawnych i mo?liwo?ci nara?enia podmiotów leczniczych na pozwy z tytu?u naruszenia dóbr osobistych kobiet (art. 4 ust. 1 ustawy Prawa Pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta) oraz odpowiedzialno?ci finansowej z tytu?u naruszenia zbiorowych praw pacjenta (art. 59 ust. 1 pkt 1 wy?ej wskazanej ustawy).
W zwi?zku z powy?szym wnosimy jak w petitum i oczekujemy podj?cia pilnej interwencji i modyfikacji wskazanego w niniejszej skardze fragmentu Zalece?, opublikowania nowego brzmienia Zalece? na stronach Ministerstwa Zdrowia oraz przekazania informacji na temat zmian wszystkim ordynatorom oddzia?ów ginekologiczno-po?o?niczych za po?rednictwem Konsultantów Wojewódzkich w dziedzinie po?o?nictwa i ginekologii.
Pismo do Ministra Zdrowia - 03.11. 2020
Do wiadomo?ci:
Rzecznik Praw Obywatelskich
Rzecznik Praw Pacjenta
Rzecznik Praw Dziecka
