Od ponad czterech lat obowi?zuj? w Polsce Standardy Opieki Oko?oporodowej. Ten obszerny dokument (w randze Rozporz?dzenia Ministra Zdrowia) okre?la, do czego ma prawo kobieta i jakie procedury obowi?zuj? opiekuj?cy si? ni? personel medyczny.
Zgodnie z nimi ka?da kobieta ma prawo m.in. do edukacji przedporodowej, opieki po?o?nej ?rodowiskowej, korzystania z niefarmakologicznych metod ?agodzenia bólu, picia w trakcie porodu, wyboru dogodnej pozycji do parcia. Ponadto osob? sprawuj?c? opiek? nad ci??arn?, rodz?c?, po?o?nic? i noworodkiem mo?e by? po?o?na, która ma ustawowe kompetencje do sprawowania opieki nad kobiet? w ci??y fizjologicznej.
Pomimo tego, ?e Rozporz?dzenie jest standardem medycznym o charakterze normatywnym i stanowi cz??? systemu powszechnie obowi?zuj?cego prawa, nie jest traktowane przez wi?kszo?? szpitali jako obowi?zuj?ce. Z przeprowadzonego przez Fundacj? w 2012 r. monitoringu wynika, ?e w wi?kszo?ci szpitali nie podejmuje si? nawet prób jego wprowadzania. Decydenci w s?u?bie zdrowia (MZ, NFZ) nie stworzyli ?adnego systemu kontroli wdra?ania standardów i rozliczania osób odpowiedzialnych (dyrektorów, ordynatorów) za ich funkcjonowanie w placówkach.
Zdiagnozowane wówczas bariery istniej? do dzi?, co potwierdzaj? przesy?ane do Fundacji listy od kobiet, a tak?e komentarze na prowadzonym przez nas portalu www.GdzieRodzic.info. Nadal poszczególne zapisy Standardów Opieki Oko?oporodowej nie s? znane zarówno w?ród personelu, jak i w?ród kobiet. Przestarza?a wiedza, rutyna, niech?? do zmian du?ej cz??ci personelu skutecznie uniemo?liwia wdro?enie nowoczesnych procedur.
Ci??a i poród prowadzone przez po?o?ne s? uwa?ane za najbezpieczniejsze dla rodz?cych. Po?o?na jest stra?niczk? fizjologii, specjalistk? wykszta?con? w tym zakresie w ramach studiów na Akademii Medycznej. W Wielkiej Brytanii, a tak?e w krajach skandynawskich, gdzie opieka oko?oporodowa jest na wysokim poziomie, kluczow? rol? w opiece nad kobiet? w ci??y fizjologicznej odgrywa po?o?na, której zawód jest tam w pe?ni samodzielny. Zapisy Standardów pozwalaj? na pe?nienie podobnej roli po?o?nym w Polsce. Niestety - brak uj?cia tego przez NFZ w koszyku ?wiadcze? gwarantowanych uniemo?liwia funkcjonowanie tego w praktyce. Skutkuje to jednym z najwy?szych wska?ników medykalizacji porodów w Europie (m.in. wysoki odsetek cc, naci?? krocza i indukcji porodu). Ponadto prowadzenie ci??y wy??cznie przez lekarzy wyd?u?a czas oczekiwania na wizyt?. Z listów od kobiet wiemy, ?e w mniejszych miejscowo?ciach istnieje ograniczenie dost?pno?ci do tych us?ug, czasem na wizyt? kobieta musi czeka? nawet 3 miesi?ce. Wiele kobiet zmuszonych jest wi?c do korzystania z prywatnej opieki medycznej, zw?aszcza, ?e pierwsza wizyta musi si? odby? najpó?niej w 10. tygodniu, aby móc ubiega? si? o zasi?ek, tzw. becikowe. Z bada? Instytutu Matki i Dziecka wynika, i? w 2012r. prawie 44% ci?? prowadzono w gabinetach prywatnych.
Co robimy aktualnie?
Realizujemy Projekt "Na stra?y praw kobiet w opiece oko?oporodowej"
- kontynuujemy nasze prace w zespole ds monitorowania i opracowywania rozwi?za? na rzecz poprawy opieki oko?oporodowej w Polsce w Ministerstwie Zdrowia.
- zbieramy dane od szpitali o tym jakie procedury panuj? w ich placówkach w trakcie porodu i pobytu kobiety z dzieckiem na oddziale po?o?niczym. Na podstawie tych danych opracujemy wkrótce raport.
Projekt wspó?finansowany z Funduszu Inicjatyw Obywatelskich

Od kwietnia 2015 roku do kwietnia 2015 realizowa?ysmy projekt "Na Stra?y Standardów Opieki Oko?oporodowej" finansowany z Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Celem projektu by?o doprowadzenie do powstania w Ministerstwie Zdrowia interdyscyplinarnego Zespo?u, który opracuje realny plan wdra?ania Standardów Opieki Oko?oporodowej, opracuje system monitorowania opieki w Polsce, a tak?e przygotuje rekomendacje dla MZ dotycz?ce niezb?dnych poprawek legislacyjnych oraz dzia?a? koniecznych do pe?nego funkcjonowania SOO w Polsce. W projekcie zaplanowane by?y dzia?ania rzecznicze zwi?zane z powo?aniem Zespo?u, interwencyjne wobec sytuacji narusze? praw kobiet w opiece oko?oporodowej, a tak?e przeprowadzenie kampanii informacyjnej dotycz?cej SOO.
Dlaczego reralizowa?ysmy ten projekt?
Od 2011 roku w Polsce obowi?zuje Rozrz?dzenie Ministra Zdrowia „W sprawie standardów post?powania medycznego przy udzielaniu ?wiadcze? zdrowotnych z zakresu opieki oko?oporodowej sprawowanej nad kobiet? w okresie fizjologicznej ci??y, fizjologicznego porodu, po?ogu oraz opieki nad noworodkiem” (SOO) reguluj?ce opiek? oko?oporodow? w Polsce. Rozporz?dzenie to oparte jest na prawach pacjenta, wzmacnia pozycje kobiety w systemie i wprowadza procedury medyczne oparte na medycynie opartej na dowodach naukowych. Z przeprowadzonego przez Fundacj? w 2012 r. monitoringu wynika, ?e w wi?kszo?ci szpitali nie podejmuje si? prób jego wdra?ania, a decydenci w ochronie zdrowia nie wprowadzili ?adnych systemów kontrolnych i monitoringowych. Standardy Opieki Oko?oporodowej istnia?y tylko na papierze, a kobiety nie mog?y korzysta? z przys?uguj?cych im praw. Warunkiem koniecznym do poprawy opieki oko?oporodowej w Polsce, jest doprowadzenie do realnego dzia?ania SOO. ÂÂÂÂÂÂÂ Barier? do wprowadzenia SOO jest brak kontroli ze strony decydentów, brak konsekwencji wobec placówek, które naruszaj? zapisy SOO, a tak?e ma?a ?wiadomo?? samych beneficjentek o przys?uguj?cych im prawach.
W ramach projektu odby?o si? 35 spotka? z decydentami, opracowano analiz? prawn? dotycz?c? kwestii powadzenia ci??y przez po?o?na, wskazuje na konieczne zmiany legislacyjne, powo?ano Koalicj? organizacji dzia?aj?cych w obszarze zdrowia reprodukcyjnego, której celem jest dzia?anie na rzecz wdro?enia SOO, do Koalicji przyst?pi?o 20 organizacji. Przeprowadzono monitoring dost?pno?ci do opieki ginekologicznej w ramach NFZ, który wykaza? wiele nieprawid?owo?ci zwi?zanych z informowaniem kobiet o przys?uguj?cych im ?wiadczeniach w okresie ci??y, a tak?e wskaza? na zbyt d?ugi czas oczekiwania na pierwsz? wizyt? u lekarza ginekologa. Przeprowadzono kampanie informacyjn? dla kobiet, powsta?y animacje, infografiki i radiówki dotycz?ce zapisów SOO, powsta?o ponad 30 artyku?ów merytorycznych dla kobiet i personelu medycznego. Odby? si? Tydzie? Godnego Porodu, w ca?ej Polsce w jednym tygodniu, w ponad 100 miejscach ok. 3000 osób wys?ucha?o wyk?adu/ prezentacji o SOO.ÂÂÂÂÂÂÂ
Co uda?o si? osi?gn???
Dzi?ki dzia?aniom w projekcie zosta? powo?any Zespó? w MZ, zawi?zana zosta?a koalicja, która podj??a ze sob? wspó?prac?, zaopiniowano …. Aktów prawnych, a wiele uwag Fundacji zosta?o przyj?tych, nawi?zano wspó?prac? z lokalnymi aktywistami dzia?aj?cymi na rzecz kobiet i dzieci i wiele tysi?cy kobiet dowiedzia?o si?, jakie prawa przys?uguj? im w opiece oko?porodowej.
Z dzia?a? w projekcie skorzystali: kobiety, ich i ich bliskie osoby, urz?dnicy MZ i NFZ, organizacje pozarz?dowe i lokalni aktywi?ci.
Dorobek naszego projektu
Analiza Prawna "Sprawowanie Opieki nad Kobiet? w Ci??y Fizjologicznej"
Raport "Monitoring z dost?pno?ci do us?ug ginekologiczno - po?o?niczych w ramach NFZ"
Kampania informacyjno - edukacyjna "Rodz? - Mam Prawa"
Spot 2ÂÂÂÂÂÂÂ
Powsta?o wiele artyku?ów merytirycznych, kóre znajdziesz tu:
http://www.rodzicpoludzku.pl/Wiedza-o-porodzie
http://www.rodzicpoludzku.pl/Dla-kobiet
Â
Â
Projekt wspó?finansowany z Funduszy EOG w ramch programu Obywatele dla DemokracjiÂÂÂ
Â
Â
ÂÂÂÂÂÂÂ