Prawo broni?ce równo?ci szans kobiet istnieje, ale brak skuteczno?ci w jego stosowaniu. Tak najkrócej mo?na okre?li? sytuacj? na polskim rynku pracy. Z dr Ew? Lisowsk? rozmawia Adelajda Ko?odziejska"
Dyskryminacja kobiet na rynku pracy jest wymys?em feministek, czy rzeczywistym problemem?
Z pewno?ci? nie jest wymys?em. Wystarczy popatrze? na dane statystyczne i przeanalizowa? oferty pracy zawarte w og?oszeniach, aby si? o tym przekona?. Kobiety dominuj? w?ród osób bezrobotnych, otrzymuj? ni?sze wynagrodzenie za tak? sam? prac? i jest ich mniej na stanowiskach kierowniczych. Wska?nik zatrudnienia kobiet w Polsce wynosi 46 proc., a m??czyzn 52 proc.
Je?li porównany te dane z innymi krajami UE to oka?e si?, ?e jeste?my na czwartej pozycji od ko?ca pod wzgl?dem zatrudnienia pa?. Za nami jest jeszcze Malta, Grecja i W?ochy. Wida?, ?e nie damy rady sprosta? za?o?eniom strategii lizbo?skiej. Zgodnie z nimi pa?stwa cz?onkowskie UE powinny do 2010 roku osi?gn?? 70 proc. ogólnego zatrudnienia i 60 proc. w przypadku kobiet.
W takim razie, z czego wynika dyskryminacja- braku regulacji prawnych, czy praktyki pracodawców?
Nasze prawo jest ju? dostosowane do wymogów Unii Europejskiej. Mamy specjalny rozdzia? w kodeksie pracy dotycz?cy równego traktowania w zatrudnieniu, który zawiera m. in. definicj? dyskryminacji. Kodeks przewiduje równie? kary w przypadku, gdy pracodawca dopu?ci si? dyskryminacji. Mamy prawo, ale praktyka za nim nie nad??a.
Dlaczego?
G?ówn? przyczyn? dostrzega?abym w rynku pracy, który jest nadal przychylny pracodawcom. To oni dyktuj? zasady, bo mog? decydowa?, kogo zatrudni?. Najcz??ciej wybieraj? wi?c m??czyzn, postrzeganych jako osoby bardziej stabilne i przewidywalne, a w dodatku nie korzystaj?ce z przywilejów zwi?zanych z rodzicielstwem. Nadal zbyt ma?o jest spektakularnych spraw o dyskryminacj? i dlatego pracodawcy czuj? si? bezkarni. Nie ma te? spo?ecznego przyzwolenia czy atmosfery do tego, by takie sprawy ujawnia?. Wystarczy popatrze? na ostatnio nag?o?nion? afer? molestowania seksualnego w Samoobronie. Wyra?nie widzimy, ?e to kobieta jest postrzegana jako winna. M??czyzny w ogóle nie rozpatruje si? w tych kategoriach. Podobnie rzecz si? ma z dyskryminacj? innej natury, dotycz?cej ?cie?ki kariery zawodowej. Kobieta, mimo ?e ma te same co m??czyzna kwalifikacje, nie awansuje, nie jest kierowana na szkolenia i zarabia mniej.
Jak wygl?daj? dysproporcje w wynagrodzeniach?
W ostatnich czasie wiele si? zmieni?o. Jeszcze w po?owie lat osiemdziesi?tych, kobiety zarabia?y przeci?tnie o 25 proc. mniej ni? m??czy?ni. Dzi? jest to 14 proc. ró?nicy. Problemem jest jednak to, ?e najwi?ksze rozbie?no?ci w p?acach wyst?puj? w?ród osób z wykszta?ceniem zasadniczym i wy?szym. Stanowiska robotnicze s? wyra?nie zdominowane przez m??czyzn. Kobieta z wykszta?ceniem zasadniczym mo?e co najwy?ej zajmowa? si? sprz?taniem. W?ród osób z wy?szym wykszta?ceniem ró?nice w p?acach si?gaj? prawie 30 proc.
Na jakim etapie swojej kariery kobieta napotyka na tzw. szklany sufit?
W?ród kadry kierowniczej w Polsce, kobiety stanowi? 35 proc. Na tle pozosta?ych pa?stw cz?onkowskich mie?cimy si? wi?c w czo?ówce. Lepiej ni? u nas jest np. na Litwie i ??otwie, gdzie udzia? pa? w?ród kierowników si?ga 40 proc. Problem polega na tym, ?e wi?kszo?? tych stanowisk dotyczy ni?szego szczebla kierowniczego. Brakuje nam kobiet w zarz?dach firm. W?ród dyrektorów i prezesów panie stanowi? zaledwie 2-3 proc. Tam grubo?? szklanego sufitu jest najwi?ksza i kobietom najtrudniej si? przebi?, dlatego cz??? z nich zak?ada w?asne firmy.
Z czym jest najgorzej w polskich przedsi?biorstwach?
Mogli?my si? o tym przekona? dzi?ki konkursowi "Firma równych szans", zorganizowanemu w ramach projektu Gender Index. Do uczestnictwa zg?osi?y si? 52 przedsi?biorstwa. Okaza?o si?, ?e ?adne nie jest idealne pod wzgl?dem równego traktowania p?ci. Nawet w firmach uznanych przez nas za najlepsze zdarza?y si? niedoci?gni?cia. Dotyczy?y one w du?ym stopniu rekrutacji np. w og?oszeniach o prac? nie wskazywa?o si? p?ci poszukiwanego pracownika, ale nagminne by?o u?ywanie w zawodach m?skich ko?cówek albo stosowanie sformu?owania "kandydat na to stanowisko". Przejawem dyskryminacji by?o tak?e zadawanie podczas rozmowy kwalifikacyjnej pyta? o plany prokreacyjne, stan cywilny czy liczb? posiadanych dzieci. Nawet je?li pytania te by?y kierowane do kandydatów obu p?ci, to `ich` interpretacja by?a odmienna dla m??czyzn i kobiet. Panowie, którzy mieli dzieci s? postrzegani przez pracodawców jako ustabilizowani i zainteresowani prac?. Na kobiety patrzy si? jak na osoby potencjalnie korzystaj?ce ze ?wiadcze? macierzy?skich lub wychowawczych. Tak naprawd? pytania dotycz?ce planów rodzinnych nie powinny si? wi?c pojawia? podczas rozmowy kwalifikacyjnej.
Co zrobi?, gdy jednak padn??
Kobieta powinna zapyta?, w jaki sposób wi??? si? one z przysz?? prac?. Warto tak?e uczuli? kobiety, ?e podsuwane im do podpisania o?wiadczenia dotycz?ce planów prokreacyjnych nie maj? ?adnej mocy prawnej i nie mog? by? nigdzie wykorzystane przez pracodawc?. Nawet, je?li kobieta podpisze takie o?wiadczenie, nie musi si? do niego stosowa?.
Jaka powinna by? w takim razie firma przyjazna kobiecie?
Taka, która wprowadzi?a rozwi?zania umo?liwiaj?ce ??czenie obowi?zków zawodowych i macierzy?skich, np.: posiada w?asne przedszkole lub dop?aca do niego, a dla matek stosuje elastyczne godziny pracy. W miejscu pracy powinna by? tak?e wyznaczona osoba, do której mo?na si? zwróci? w przypadku dyskryminacji.
A gdy takiego pracownika nie ma, gdzie mo?e si? zwróci? dyskryminowana kobieta?
Wówczas pozostaje droga s?dowa i pierwszym krokiem jest udanie si? do s?du pracy. Mo?na równie? skorzysta? z pomocy organizacji pozarz?dowych takich jak np. Centrum Praw Kobiet. W praktyce wida? jednak, ?e sprawy dotycz?ce dyskryminacji rzadko wychodz? na ?wiat?o dzienne.
Aktualno?ci
15/12/2021
Fundacja Rodzi? po Ludzku ju? po raz drugi zorganizowa?a Konkurs Anio?y Rodzi? po Ludzku. Mamy zaszczyt poinformowa? Pa?stwa o zwyci??czyniach...[ Więcej ]
15/12/2021
Na polskim rynku pojawi?a si? ksi??ka Beaty Meinguer B??kitny Poród.
Masz ten wp?yw, której Fundacja Rodzi? po Ludzku udzieli?a matronatu.
To pozycja, która przyg...[ Więcej ]
30/11/2021
Czy mo?na urodzi? po ludzku podczas pandemii? Jak realizowane s? podstawowe prawa kobiet – Standard Opieki Oko?oporodowej – na salach porodowych...[ Więcej ]
26/11/2021
Jak wygl?da sytuacja kobiet rodz?cych w Polsce w czasach pandemii COVID-19? Jak pracuje si? na porodówce w czasach pandemii? Zapraszamy na konferencj? pr...[ Więcej ]
28/10/2021
Dzisiaj ruszamy z nasz? zbiórk? na Fundusz Interwencyjny rodzicpoludzku. Fundusz powstaje, poniewa? musimy pilnie jeszcze bardziej wzmocni? nasze dz...[ Więcej ]
Wydarzenia, zaproszenia
24/05/2021
Centrum Nauki o Laktacji serdecznie zaprasza lekarzy, piel?gniarki i po?o?ne oraz wszystkie osoby zajmuj?ce si? profesjonalnie problematyk? laktacji na...[ Więcej ]
05/03/2021
Aby wychowa? dziecko potrzeba ca?ej wioski.
Zapraszamy serdecznie na Festiwal #PotrzebaWioski, który odb?dzie si? w ddniach 24-29 marca 2021 ON...[ Więcej ]
25/02/2020
Zapraszamy na kolejn? edycj? bezp?atnych warsztatów dla mam w ci??y i przysz?ych rodziców pt. "Przygoda z macierzy?stwem" organizowanych przez Familie.pl. C...[ Więcej ]
Przegl?d prasy
19/08/2015
Pod koniec lipca narazi? si? dyrektorowi, krytykuj?c przed ministrem Zembal? warunki panuj?ce na jego oddziale. Nast?pnego dnia zosta? zawieszony. Mimo...[ Więcej ]
28/07/2015
Wojna o po?o?nictwo we Wroc?awiu. Minister zawiesza ordynatora za publiczn? krytyk??Pacjentki rodz? w skandalicznych warunkach – oddzia? po?o?nicz...[ Więcej ]
28/07/2015
Od 1 lipca NFZ p?aci dodatkowo za znieczulenie do naturalnego porodu. Ale w cz??ci szpitali jest z tym problem - informuje "Gazeta Wyborcza"....[ Więcej ]
Projekt zrealizowany dzięki pomocy finansowej Unii Europejskiej (Środki Przejściowe 2004 i 2005) oraz przy wsparciu udzielonym przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz budżetu Rzeczypospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych.
© 2011 Fundacja Rodzić po Ludzku