Po porodzie dochodzi w „ja?owych” mikrobiologicznie jelitach noworodka do utworzenia nowego ekosystemu: mikroflory uk?adu trawiennego. Zaburzenie przebiegu tego procesu we wczesnym okresie poporodowym mo?e prowadzi? w pó?niejszym okresie ?ycia dziecka do os?abionego dzia?ania uk?adu odporno?ciowego, tendencji do wyst?powania stanów zapalnych oraz reakcji alergicznych. Pierwotna kolonizacja bakteryjna jest bowiem rodzajem ekspozycji immunologicznej i ma d?ugofalowy wp?yw na sprawne dzia?anie uk?adu immunologicznego noworodków (Sharma et al. 2009).
Bliski kontakt „cia?o do cia?a” ma du?e znaczenie dla wytworzenia prawid?owej flory bakteryjnej, która kolonizuje skór?, jam? nosow? i przewód pokarmowy noworodka.
Rozwój flory bakteryjnej jelit, który rozpoczyna si? natychmiast po narodzinach jest zale?ny od:
- rodzaju porodu (ci?cie cesarskie vs poród drogami natury),
- procedury sali porodowej (pierwszy kontakt vs separacja dziecka i matki)
- sposobu karmienia dziecka (Benno et al., 1986; Moreau et al., 1986, Penders J, et al. 2006).
Ró?nice w sk?adzie flory bakteryjnej jelit u noworodków wynikaj? g?ównie ze zmienionej równowagi pomi?dzy drobnoustrojami z gatunku Bifidobacterium i gatunku Clostridium. U dzieci karmionych piersi? zaraz po porodzie w pierwszym miesi?cu ?ycia wykryto mniej patogennych bakterii z gatunku Clostridium difficile, Escherichia coli, Klebsiella sp. (Salminen S, et al. 2004, Penders J, et al. 2005; Harmsen HJ, et al. 2000). Dzieci, które w trakcie kontaktu „cia?o do cia?a” skutecznie uchwyc? brodawk?, oprócz kolonizowania si? bakteriami bytuj?cymi na skórze piersi matki, ju? w pierwszych kroplach siary otrzymaj? z pokarmem po?yteczne bakterie. Mleko matki zawiera do 109 bakterii/L u zdrowych kobiet (West PA, et al. 1979).
Dzieci rodzone w domu, drogami i si?ami natury, pozostaj?ce z matk? w kontakcie „cia?o do cia?a” i karmione wy??cznie piersi? maj? najbardziej optymalny sk?ad mikroflory jelitowej, zdominowanej przez po?yteczne bifidobakterie (Conway P. 1997; Morelli L, 2008).
Kiedy dziecko rodzi si? drog? ci?cia cesarskiego lub zaraz po porodzie jest rozdzielane od matki i karmione sztucznie, jego uk?ad pokarmowy zostaje zasiedlony pierwotnie przez mikroflor? szpitaln?, a nie pochodz?c? od w?asnej matki. Jest to sytuacja niekorzystna dla uk?adu immunologicznego noworodka.
Je?li pierwszy kontakt po??czony jest z karmieniem piersi?, siara zajmuje miejsce po?ykanego do tej pory p?ynu owodniowego. Zgodnie z koncepcj? „ci?g?o?ci i dzielenia si? kompetencjami” przez p?yn owodniowy i mleko matki, pozwala to na kontynuowanie morfologicznego i funkcjonalnego dojrzewania przewodu pokarmowego oraz innych narz?dów (Wagner CR 2002, Hirai C et al. 2002). Poprzez po?kni?cie pierwszej siary, zawieraj?cej skoncentrowane przeciwcia?a, ?ywe komórki i inne, liczne czynniki odporno?ciowe, dziecko otrzymuje naturaln? ochron? przeciwinfekcyjn? (Groves, ML, 1960; Reiter B., 1978; Rudloff HE, et al. 1992; Maheshwari A, et al. 2003; Xu RJ, 1996; O’Dell SD, Day IN 1998; Okada M, et al. 1991, Saito S, et al. 1993; Xiao X, et al. 2002; Playford RJ, et al. 2000; Vuorela P, et al. 2000; Flidel-Rimon O, Roth P 1997).
Mo?liwe równie?, ?e dotyk matki w trakcie pierwszego kontaktu mo?e wp?ywa? na system odporno?ciowy, poprzez obni?enie poziomu kortyzolu (Field TM, 1998).
dr n. med. Barbara Baranowska
