Fundacja Rodzić po Ludzku - Aktualno?ci

W artykule poni?ej przeczytacie ca??, rzetelnie opisan? histori?. A Wam i Wojciechowi Bielskiemu ?- DZI?KUJEMY!!!

 

SZPITAL NA WOJENNEJ ?CIE?CE

Szpital w Zdu?skiej Woli nie ma dobrej prasy. Wszystko przez b??dy, do jakich dochodzi?o na oddziale ginekologiczno-po?o?niczym. W prokuraturze i s?dach tocz? si? sprawy przeciw placówce i lekarzom. S? ju? pierwsze akty oskar?enia. I mo?e w?a?nie dlatego, nie maj?c wiele do stracenia, szpital postanowi? powiedzie? „stop” dalszemu szarganiu swojej opinii. Czy to by?a s?uszna decyzja? I jak sko?czy si? ten eksperyment?

Pod koniec marca w S?dzie Rejonowym w Zdu?skiej Woli mia?a si? odby? pierwsza rozprawa, w której Szpital Powiatowy w Zdu?skiej Woli oskar?y? – jako oskar?yciel prywatny – jedn? z pacjentek o pomówienie.

Chodzi o artyku?, jaki ukaza? si? w lutym na ?amach „Dziennika ?ódzkiego” pod tytu?em: „Prokuratura sprawdza doniesienie o ?mierci noworodka w szpitalu”. Autorka opisa?a spraw? narodzin martwego dziecka w zdu?skowolskiej placówce pod koniec ubieg?ego roku. „Akurat na ten dzie? mia?am wyznaczon? wizyt? w poradni. Posz?am, zrobiono mi KTG i USG, us?ysza?am, ?e jest bardzo s?abe t?tno dziecka. A chwil? pó?niej, ?e nie ma ju? szansy na uratowanie i mam urodzi? martwy p?ód – opowiada ze ?zami w oczach kobieta. – Nikt nie próbowa? ratowa? dziecka. Jestem przekonana, ?e gdyby od razu zareagowano, zrobiono cesarskie ci?cie, to dziecko urodzi?oby si? ?ywe – uwa?a. Kobieta prze?y?a koszmar. Zostawiono j? – jak opowiada – przez pó?tora dnia sam?, bez opieki psychologicznej, a do tego na jej sal? k?adziono kobiety w ci??y” . Tyle „Dziennik ?ódzki”. Spraw? porodu w Zdu?skiej Woli – kolejnego ju? – zaj??a si? prokuratura. Ale szpital postanowi? si? broni?. Dlaczego? Czytaj wi?cej...

27-letnia Kelly nie zgodzi?a si?, aby naci?to jej krocze podczas porodu. Lekarz, pomimo tego, naci?? j? 12 razy. Wszystko zarejestrowa?a kamera, któr? trzyma?a mama Kobiety. We wspó?pracy z organizacj? ImprovingBirth.org, Kelly postanowi?a zaskar?y? szpital. Niestety ?adna kancelaria nie podj??a si? reprezentowania jej w s?dzie. Kelly si? jednak nie podda?a: dzi?ki akcji crowdfundingowej i nag?o?nieniu sprawy w mediach, uda?o jej si? zebra? wymagan? sum? na wniesienie pozwu. Sama b?dzie si? reprezentowa? w s?dzie! Trzymamy kciuki za Kelly, a Wam przypominamy, ?e prawo do ?wiadomej zgody i odmowy na interwencje medyczne jest jednym z Waszych podstawowych praw podczas porodu! (dowiedz si? wi?cej o prawach pacjenta)

kelly forced episiotomy

Jestem lekarzem, specjalist? ginekologii i po?o?nictwa. Od 1983 roku pracuj? do chwili obecnej w szpitalu, w którym rodzi si? rocznie ok. 2000 dziewczynek i ch?opców.

Pisz? o roku rozpocz?cia mojej pracy dlatego, poniewa? po?o?nictwo tamtych lat ró?ni?o si? znacznie od chwili obecnej. Mamy, które rodzi?y dzieci do roku ok. 1995 powinny to pami?ta?.

Dla m?odych kobiet to historia, ale warto to wiedzie?, ?eby doceni? to, co w chwili obecnej mo?emy zaoferowa? naszym rodz?cym.

Pacjentka w Bloku Porodowym mo?e chodzi?, uda? si? pod prysznic, siedzie? na pi?ce, kl?cze? na materacu i co najwa?niejsze ma kontakt bezpo?redni z bliskimi. Ja to doceniam, poniewa? rodzi?am syna w 1978 i oddzia? po?o?niczy kojarzy? mi si? z wi?zieniem. Brak osoby, z któr? mo?na porozmawia? jest rzecz? ogromnie stresuj?c?. Ciesz? si?, ?e to tylko wspomnienia.

A teraz? Poród aktywny, dost?p do ró?nych ?rodków znieczulaj?cych - leki przeciwbólowe, gaz do wdychania i znieczulenie zewn?trzoponowe. Oczywi?cie, nie we wszystkich szpitalach jest to mo?liwe.

Jest jednak sprawa, która jest od zawsze - wspó?praca osób zaanga?owanych w poród - po?o?nej, lekarza i Rodz?cej. Nie jestem w stanie pomóc, je?li uwa?a ona, ?e to tylko sprawa personelu. Pisz? to, poniewa? nie jest to sprawa odosobniona. My wiemy, ?e boli, ?e ma ju? do?? tego wszystkiego, ?e nie da rady urodzi? sama, ?e wi?cej rodzi? nie b?dzie, ?e ...... "ch?op" nie musi tak cierpie?. Recepta na udany poród, to akceptacja porodu z jego fizjologi?, która chyba si? nikomu nie podoba. Poród jest to bardzo ci??ka praca, któr? musimy WSPÓLNIE pokona?. Szkoda, ?e w wielu mediach pisze i mówi si? wy??cznie o prawach pacjentów. Wg mnie je?li s? prawa to te? i obowi?zki.

Fundacja Rodzi? po ludzku zrobi?a wiele, wiele dobrego, nie tylko rodz?cym i ich rodzinom, ale równie? nam lekarzom i po?o?nym. Pami?tam, jak cieszyli?my si?, ?e b?d? porody rodzinne, ?e dziewczyny b?d? chodzi?y w swoich ciuchach a ich dzieciaczki b?d? le?a?y w kolorowych ubrankach. Pami?tam, ?e dziewczynka, która urodzi?a si? w naszym pierwszym porodzie rodzinnym mia?a na imi? Wiktoria, a ja mia?am t? przyjemno??, ?e uczestniczy?am w tym wydarzeniu.

A dzisiaj? Jest czwartek, godz. 12-ta, dwie godziny temu wróci?am z dy?uru (24 godz). Podsumowanie wczorajszego dnia - osiem porodów w tym 4 w ZOP-e, jedno cc, bo stan po cc. Jestem zm?czona, ale chyba bardziej zadowolona, bo warto by?o widzie?, jak z cierpi?cej rodz?cej "robi" si? u?miechni?ta kobieta, a jej m?? nie widzi ju? we mnie dr?czyciela jego ukochanej.

Pozdrawiam wszystkich,

m.

 

 

 

"Od Sheili wszystko si? zacz??o…


Sheil? Kitzinger pozna?am w 1993 roku. By?a honorowym go?ciem na prze?omowym dla polskiego po?o?nictwa kongresie „Jako?? Narodzin – Jako?? ?ycia” i, jak si? pó?niej okaza?o, prze?omowym i dla mnie, dla 20 lat mojego przysz?ego zawodowego ?ycia.


Pami?tam jak wkroczy?a pewnym krokiem do sali konferencyjnej, w eleganckim kapeluszu, silna, spokojna, w aurze osoby znaj?cej swoj? warto??. W naszej rzeczywisto?ci trzymaj?cego si? dobrze totalitarnego po?o?nictwa, raczkuj?cych ledwie pomys?ach na zmiany w systemie, z trudem formu?owanych pierwszych postulatów na rzecz rodz?cych kobiet, Sheila Kitzinger by?a zjawiskiem. Jej wyk?adów sala s?ucha?a z zapartym tchem (nawet pracownicy techniczni obs?uguj?cy kongres!), bo Sheila mówi?a publicznie rzeczy, o których my wtedy nawet bali?my si? my?le?. O sile kobiet, o prawie do decydowania o sobie i o tym, ?e ginekolog na sali porodowej to nie bóg. W?ród wielu wa?nych merytorycznie informacji, dla mnie - najwa?niejszy jednak by? przekaz, ?e wszystko jest mo?liwe, potrzeba tylko determinacji i odwagi. I ?e trzeba nastawi? si? na maraton, a nie na sprint.


Sheila potrafi?a te? wyczu? emocje sali. W trzecim dniu Kongresu podesz?a do mnie i do Ewy Smuk, g?ównej organizatorki Kongresu i powiedzia?a: „Czuj? tu naprawd? rewolucyjn? atmosfer?. Czuj?, ?e chcecie zmian, wi?c mo?e to jest pomys? dla was: zrobi?am kiedy? przewodnik po porodówkach angielskich na podstawie relacji kobiet i przyznawa?am tym porodówkom gwiazdki jak w przewodniku Michelin, ocenia?am, która jest dobra, a która niedobra”. Zapad?o nam to w pami??: przewodnik, gwiazdki, a przede wszystkim to, ?e kobiety mia?yby pisa? – bo Sheila podkre?la?a, ?e ten przewodnik to one w?a?ciwie napisa?y, poprzez niego pokaza?y swoj? si??. I tak zacz??a si? moja ?yciowa przygoda zwana „rodzi? po ludzku”.


Przez te wszystkie lata Sheila Kitzinger towarzyszy?a mi – to co mówi?a i pisa?a by?o dla mnie wa?ne i inspiruj?ce. By?a moj? Mistrzyni? -  na wiele istotnych spraw dotycz?cych po?o?nictwa wci?? patrz? jej oczami.


My?l?, ?e nie jestem jedyna. Jest nas na ?wiecie tysi?ce, którym da?a si?? i wskaza?a kierunek, w którym nale?y i??. Smutno, ?e nie ma jej ju? w?ród nas, ale przecie? wci?? ?yje we wszystkim, co robimy na rzecz godnych narodzin."

Anna Otffinowska, wspó?za?ozycielka i wieloletnia prezeska Fundacji.

 

W najbli?sz? niedziel?, 19 kwietnia, tydzie? po Jej ?mierci, chcemy wspólnie z Wami symbolicznie po?egna? Sheil? Kitzinger. Je?li chcesz by? z nami, zmie? swoje zdj?cie profilowe na FB na poni?sz? grafik? (tu j? ?ci?gniesz). Mo?esz te? wykorzysta? j? do posta, który b?dzie Twoim w?asnym, osobistym po?egnaniem z t? Wielk? Kobiet?. B?D?MY TEGO DNIA RAZEM.

 

sheila5



 

Ju? nied?ugo w szpitalach pojawi? si? nasze nowe plakaty dla kobiet!

Wspólnie z firm? Linde Gaz Polska Sp. z o o. promujemy standardy opieki oko?oporodowej. Jeste?my bardzo szcz??liwe, bo dzi?ki naszej wspó?pracy ju? nied?ugo w szpitalach pojawi? si? plakaty, które pomog? mamom jak naj?agodniej przej?? przez poród.


Linde Gaz Polska Sp. z o o. (producent gazu wziewnego ?agodz?cego ból w porodzie) wspiera tak?e inne nasze dzia?ania: portal www.GdzieRodzic.info i tegoroczne konferencje dla po?o?nych, które odb?d? si? w 5 miastach Polski. Dzi?kujemy!

 

mapa porodu a4

 

pozycje a4

 

 

Nasza zbiórka "Walczymy dla Was o jawno?? szpitali" zako?czy?a si? 31 marca 2015  wielkim sukcesem! Z ca?ego serca dzi?kujemy wszystkim osobom, które wp?aci?y nam darowizn?. Dzi?ki Waszym wp?atom i mobilizacji uda?o si? zebra? 4261,01 z? czyli 101% potrzebnej na pokrycie kosztów s?dowych kwoty!

Zosta?y z?o?one 42 skargi na bezczynno?? i wiemy ju?, ?e taka forma nacisku przynosi rezultaty. Jeszcze tylko 6 szpitali nie odes?a?o informacji na temat statystyk oraz stosowanych procedur. Oto lista:

SP Szpital Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim
Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki. Klinika Po?o?nictwa i Ginekologii w ?odzi
Szpital Rejonowy SPZOZ w Tomaszowie Mazowieckim
Szpital Po?o?niczo Operacyjny im. ?w. El?biety w Roztoce
Samodzielny Publiczny Zak?ad Opieki Zdrowotnej w Garwolinie
Samodzielny Publiczny Zespó? Zak?adów Opieki Zdrowotnej w Pionkach
 

Oznacza to, ?e na naszym portalu www.GdzieRodzic.info jest 98% aktualnych danych! Podejmujemy wszystkie niezb?dne procedury, ?eby i te 6 szpitali odes?a?o informacje, o które wnioskujemy. O rezultatach tych dzia?a? b?dziemy Was na bie??co informowa?.
 
Jeszcze raz bardzo dzi?kujemy za wp?aty! Pami?tajcie, ?e mo?ecie nas wspiera? ka?dego dnia przekazuj?c darowizn? na cele statutowe tutaj, a do ko?ca kwietnia przekazuj?c nam 1% swojego podatku (KRS 0000150773).

Projekt ma charakter dzia?a? rzeczniczych na rzecz wdro?enia Standardów Opieki Oko?oporodowej, w tym systemowej zmiany dost?pno?ci prowadzenia ci??y przez po?o?ne w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Jest kontynuacj? d?ugoletnich stara? Fundacji w walce o to, by w polskiej opiece oko?oporodowej obowi?zywa?y jednolite standardy medyczne oparte na Prawach Pacjenta i nowoczesnych procedurach medycznych.


Dzia?ania kierujemy do decydentów, a g?os ten wzmacniamy buduj?c koalicj? organizacji pacjenckich i prowadz?c skierowan? do kobiet kampani? informacyjno - edukacyjn? na temat przys?uguj?cych im praw w opiece oko?oporodowej.


Pomimo tego, ?e Rozporz?dzenie jest standardem medycznym o charakterze normatywnym i stanowi cz??? systemu powszechnie obowi?zuj?cego prawa, nie jest traktowane przez wi?kszo?? placówek po?o?niczych jako obowi?zuj?ce. Z przeprowadzonego przez Fundacj? w 2012r. monitoringu wynika, ?e w wi?kszo?ci szpitali nie podejmuje si? nawet prób jego wdra?ania. Decydenci w s?u?bie zdrowia (MZ, NFZ) nie stworzyli systemu kontroli wdra?ania standardów i rozliczania osób odpowiedzialnych (dyrektorów, ordynatorów) za ich funkcjonowanie w placówkach.


Dokument ten, oparty na zaleceniach WHO i uwzgl?dniaj?cy wyniki najnowszych bada? naukowych, gwarantuje kobietom dost?p do jednakowego poziomu us?ug w ramach powszechnego ubezpieczenia i uznaje prawa pacjenta jako wa?n? sk?adow? opieki. Zgodnie z nimi ka?da kobieta ma prawo m.in. do edukacji przedporodowej, opieki po?o?nej ?rodowiskowej, korzystania z niefarmakologicznych metod ?agodzenia bólu, picia w trakcie porodu, wyboru dogodnej pozycji do parcia. Ponadto osob? sprawuj?c? opiek? nad ci??arn?, rodz?c?, po?o?nic? i noworodkiem mo?e by? po?o?na, która ma ustawowe kompetencje do sprawowania opieki nad kobiet? w ci??y fizjologicznej.

Dzia?ania:


1. Projekt opiera si? przede wszystkim na dzia?aniach rzeczniczych i interwencyjnych maj?cych na celu zmian? systemow?. Do skutecznej kampanii rzeczniczej poprawiaj?cej jako?? opieki oko?oporodowej, w pierwszym etapie potrzebujemy zdiagnozowa?, które przepisy utrudniaj? refundacj? prowadzenia ci??y przez po?o?n? oraz zebra? dane dotycz?ce czasu oczekiwania na wizyt? u ginekologa.
- Analiza prawna przepisów dotycz?cych zawodu po?o?nej w zakresie prowadzenia ci??y.
- Monitoring dost?pno?ci do opieki medycznej w ci??y w poradniach NFZ.
- Kampania rzecznicza i dzia?ania interwencyjne kontynuowane na podstawie zebranych danych - pisma i wnioski kierowane do decydentów. Informacje o podejmowanych dzia?aniach i odpowiedziach w?adz publikowa? b?dziemy na stronie.
- Budowanie koalicji organizacji pacjenckich, ?rodowisk zajmuj?cych si? tematyk? rodzicielstwa i prawami pacjenta, a tak?e organizacji po?o?nych.
- Dzia?ania na rzecz wdro?enia SOO, prowadzone równolegle z dzia?aniami na rzecz umo?liwienia prowadzenia ci??y przez po?o?ne. Ca?kowite wdro?enie SOO jest priorytetem Fundacji od pocz?tku ich powstania. Dlatego w ramach dzia?a? interwencyjnych rozbudujemy poradnictwo prawne, które rozpocznie si? równolegle z kampani? informacyjno – edukacyjn?.

2. Kampania informacyjno – edukacyjna dla kobiet.
Kampania ma na celu zwi?kszenie wiedzy kobiet o przys?uguj?cych im w okresie oko?oporodowym prawach. W ramach kampanii w przyst?pny i atrakcyjny sposób poka?emy wybrane zapisy SOO. Zaanga?ujemy równie? lokalnych aktywistów i aktywistki do wspólnego przeprowadzenia ogólnopolskiej akcji „Tydzie? Godnego Porodu”. W tygodniu tym w wielu miejscach w ca?ej Polsce odb?d? si? spotkania kobiet, na których poznaj? one wybrane zapisy SOO.

naklejka do uzytku

Potrzebna Wasza pomoc! Szukamy bezp?atnej pomocy prawnej dla kobiety.

Potrzebna Wasza pomoc! Szukamy bezp?atnej pomocy prawnej dla kobiety.


Jeste?my bardzo zaniepokojeni dzia?aniami szpitala w Zdu?skiej Woli.
Jak zapewne wiecie szpital, wobec którego aktualnie prowadzonych jest bardzo wiele post?powa?, tym razem sam oskar?y? o znies?awienie kobiet?, która urodzi?a martwe dziecko.

Martwi nas to, ?e w?adze szpitala w taki sposób staraj? si? poprawi? swoj? sytuacj? - zamkn?? buzi? kobietom, uciszy? g?os zaniepokojonych rodziców i pacjentów.

Zamiast udzieli? wsparcia psychologicznego kobiecie, która w grudniu straci?a dziecko, szpital wytoczy? jej proces o znies?awienie. Nawet nie jeste?my sobie w stanie wyobrazi?, co mo?e teraz prze?ywa?.

Jeste?my z Pani? Agnieszk? w kontakcie i zrobimy wszystko, ?eby jej pomóc. Jej sytuacja jest bardzo trudna: nie ma ?rodków na zatrudnienie prawnika, ale jest zdeterminowana, by walczy? o prawo g?osu.

W jej imieniu poszukujemy adwokata/adwokatki lub kancelarii prawnej, która bezp?atnie podejmie si? tej sprawy. My jako Fundacja Rodzi? po Ludzku jeste?my zdecydowane pomaga? Pani Agnieszce, ze wzgl?du na powag? sytuacji niezb?dna jest jednak pomoc do?wiadczonych prawników. Chodzi o reprezentowanie Pani w sprawie karnej.

Pytajcie znajomych, udostepniajcie ten komunikat na FB!

Dziekujemy!

Kontakt w sprawie: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi.


Walczymy dla Was o jawno?? szpitali - pomó?cie nam ponie?? koszty s?dowe!

Liczymy na Was i w?a?nie teraz potrzebujemy Waszego wsparcia. Chcemy, aby szpitale ujawnia?y dla Was informacje, które pomog? wszystkim przysz?ym mamom podj?? najlepsz? decyzj? o miejscu, w którym na ?wiat przyjdzie ich dziecko!

Wejd? tu i wp?a?!

Przez ostatnie 9 miesi?cy intensywnie pracowa?y?my, aby pozyska? od szpitali dane, które publikujemy dla Was na portalu www.GdzieRodzic.info*. Pyta?y?my o warunki panuj?ce na oddziale, dost?pno?? szko?y rodzenia, procedury podczas porodu, obecno?? osób towarzysz?cych, kontakt matki i dziecka po narodzinach, dost?pno?? na oddziale psychologa i doradcy laktacyjnego, jak równie? o dane statystyczne dotycz?ce cesarskich ci??, naci?? krocza, znieczulenia dolarganem i znieczulenia zewn?trzoponowego etc. Wszystko po to, ?eby pomóc Wam wybra? najlepsze miejsce do porodu.

Wnioski o udost?pnienie informacji publicznej zosta?y wys?ane do wszystkich 400 oddzia?ów po?o?niczo – ginekologicznych i neonatologicznych w ca?ej Polsce. 191 z nich odpowiedzia?o dopiero po ponagleniu i gro?bie rozprawy s?dowej. 42 natomiast do tej pory nie udzieli?o nam oczekiwanych informacji.  Wzgl?dem tych ostatnich zosta?y z?o?one skargi na bezczynno?? do s?du administracyjnego.

Koszty s?dowe ka?dej rozprawy to 100 z?, co daje ??czn? kwot? 4200 z?

Pomó?cie nam ponie?? te koszty!

Je?eli Wasza hojno?? sprawi, ?e przekroczymy kwot? zbiórki (lub nie poniesiemy kosztów s?dowych, poniewa? szpitale dobrowolnie udostepni? po??dane informacje), reszt? pieni?dzy przeznaczymy na ulepszenie i prowadzenie portalu www.GdzieRodzic.info.

DZI?KUJEMY!

koszty sadowe1



 * www.GdzieRodzic.info – portal stworzony, aby dostarcza? kobietom wiarygodne informacje opieraj?ce si? zarówno na deklaracjach szpitala, jak i na opinii konsumenckiej. Kobiety, które ju? urodzi?y, mog? na nim pod ofert? szpitala pozostawi? komentarze weryfikuj?ce informacje dostarczone przez placówk?, a tak?e dokona? w?asnej oceny szpitala. Prowadzenie portalu pozwala Fundacji analizowa? trendy w polskiej opiece oko?oporodowej przez zbieranie i aktualizacj? danych od szpitali. Strona ma tak?e charakter edukacyjny. Zamieszczane s? na niej artyku?y dotycz?ce ci??y, porodu i po?ogu, a tak?e informacje o prawach przys?uguj?cych m?odym rodzicom

Wesprzyj nas przy pracach nad najnowszym projektem!

Na czym ma polega? praca?
W ramach nowego projektu Fundacji Rodzi? po Ludzku szukamy osób do przeprowadzenia telefonicznego badania ankietowego oraz wprowadzenia otrzymanych informacji do bazy danych. Szczegó?y zostan? przekazane na szkoleniu.

Je?li jeste? osob? zainteresowan? prac? na rzecz dobra spo?ecznego i interesuje Ci? sytuacja w po?o?nictwie, prawa pacjenta w opiece oko?oporodowej, dzia?alno?? organizacji pozarz?dowej – ta oferta jest dla Ciebie!


Do??czaj?c do tego projektu mo?esz poczu?, ?e masz realny wp?yw na zmiany! Jest to tak?e szansa, aby nawi?za?  z Nami d?u?sz? wspó?prac?.


Kogo szukamy?
Osób mieszkaj?cych w Warszawie (lub gotowych przyjecha? do siedziby Fundacji w przedziale czasowym 9.00 - 15.00). Nie musisz mie? du?o wolnego czasu. Wystarczy, ?e dysponujesz kilkoma wolnymi godzinami w tygodniu!

Mile widziane s? osoby komunikatywne, które czuj? si? swobodnie w kontakcie telefonicznym i dysponuj? wolnym czasem w okresie kwiecie? - maj 2015.

Gdzie nale?y si? zg?asza??
Wy?lij nam e-mail i napisz kilka s?ów o sobie (tak?e o swojej dyspozycyjno?ci) oraz podaj numer telefonu na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsÅ‚ugi.   W tytule wpisz: „badanie”.

ZAPRASZAMY!

 

potrzebujemy wolontariuszy

sasakawa copy

GRI

sasakawa copy

jeden procent

raporty red

raporty red

zorganizuj pokaz filmu zielony

iconka zamow publikacje

kobiety mowia www

sasakawa copy

iconka lektury obowiazkowe