Typowe dolegliwo?ci w ci??y i jak sobie z nimi radzi??
Ci??a to nie choroba, lecz stan fizjologiczny. Twoje cia?o jest przygotowane do noszenia, karmienia i urodzenia dziecka. Prawd? jest jednak, ?e Twój organizm musi sprosta? wielu wyzwaniom. Przyjrzyjmy si? najcz?stszym problemom, z którymi mo?esz spotka? si? w ci??y:
Nudno?ci i wymioty
Mog? wyst?pi? ju? w 3. tygodniu ci??y. ?eby sobie pomóc:
Mog? wyst?pi? ju? w 3. tygodniu ci??y. ?eby sobie pomóc:
- Zjedz co? po przebudzeniu, najlepiej zanim wstaniesz.
- Jedz potrawy, na które masz ch??.
- Jedz mniej, ale cz??ciej. Zadbaj, aby posi?ki by?y urozmaicone.
- Nie popijaj bezpo?rednio po posi?ku, ale odczekaj ok. 20-30 min.
- Unikaj kawy i ci??kostrawnych, sma?onych, ostro przyprawianych potraw.
- Wi?cej odpoczywaj.
- U?ywaj w swojej diecie imbiru - naturalnego ?rodka zapobiegaj?cego nudno?ciom i wymiotom.
- Je?eli dra?ni? Ci? zapachy jedzenia, popro? kogo?, by pomóg? Ci w gotowaniu. Wybieraj potrawy o neutralnym dla Ciebie zapachu.
- Zadbaj o odpowiedni? ilo?? witamin z grupy B, a zw?aszcza witaminy B6 w swojej diecie. Witamina ta wyst?puje w pe?nych ziarnach zbó?, w?tróbce, dro?d?ach, ziemniakach (pieczonych ze skórk? lub gotowanych w mundurkach), w broku?ach i szpinaku.
- Pij napar z majeranku (1 ?y?eczka na szklank? wrz?tku); je?li nie lubisz pi? zió?, mo?esz po prostu zje?? p?ask? ?y?eczk? majeranku.
Zgaga
Jest to dolegliwo?? zwi?zana z rozlu?niaj?cym dzia?aniem progesteronu, uciskiem powi?kszaj?cej si? macicy na ?o??dek i narz?dy jamy brzusznej, a tak?e zwi?kszeniem kwasoty i ilo?ci pepsyny w ?o??dku. Zazwyczaj daje o sobie zna? na pocz?tku ci??y i w trzecim trymestrze. ?eby sobie pomóc:
Jest to dolegliwo?? zwi?zana z rozlu?niaj?cym dzia?aniem progesteronu, uciskiem powi?kszaj?cej si? macicy na ?o??dek i narz?dy jamy brzusznej, a tak?e zwi?kszeniem kwasoty i ilo?ci pepsyny w ?o??dku. Zazwyczaj daje o sobie zna? na pocz?tku ci??y i w trzecim trymestrze. ?eby sobie pomóc:
- Unikaj nadmiaru s?odyczy, a je?li zgaga bardzo Ci dokucza, zrezygnuj z nich w ogóle. Unikaj tak?e potraw pikantnych, mocno doprawionych, gor?cych, t?ustych.
- Nie jedz du?o na raz - lepiej cz??ciej, lecz ma?ymi porcjami.
- Unikaj pozycji le??cej po posi?ku. Kolacj? zjedz najpó?niej 2 godz. przed po?o?eniem si?. Je?eli si? jednak zdarzy, ?e jad?a? nied?ugo przed snem, nie k?ad? si? ca?kiem p?asko, lecz z g?ow? nieco wy?ej.
- Podobnie jak w przypadku nudno?ci, pomocny bywa majeranek. Leki zoboj?tniaj?ce kwas ?o??dkowy stosuj tylko wtedy, gdy s? naprawd? niezb?dne. Unikaj zawieraj?cych glin (aluminium) oraz sody oczyszczonej - mog? prowadzi? do zatrzymywania w organizmie wody.
- Pami?taj równie? o odpowiedniej dawce ruchu - najlepiej umiarkowanego wysi?ku na ?wie?ym powietrzu. To pomo?e w uregulowaniu pracy jelit.
Zaparcia
Wynikaj? z dzia?ania progesteronu na mi??niówk? jelit. Dbanie o regularne wypró?nienia to profilaktyka wielu dolegliwo?ci - m.in. tzw. hemoroidów, czyli ?ylaków odbytu, a tak?e ?ylaków. ?eby sobie pomóc:
Wynikaj? z dzia?ania progesteronu na mi??niówk? jelit. Dbanie o regularne wypró?nienia to profilaktyka wielu dolegliwo?ci - m.in. tzw. hemoroidów, czyli ?ylaków odbytu, a tak?e ?ylaków. ?eby sobie pomóc:
- Stosuj w?a?ciw? diet? bogat? w b?onnik - jedz du?o ?wie?ych warzyw i owoców, a tak?e pieczywo razowe, otr?by oraz kasze. Mocna herbata, s?odycze dzia?aj? zapieraj?co - lepiej wi?c ich unika?.
- Nie zapominaj o odpowiedniej ilo?ci p?ynów. Dobrej pracy jelit sprzyja m.in. szklanka wody z miodem wypita na czczo.
- Nie stosuj bez konsultacji z lekarzem ?rodków przeczyszczaj?cych - chemicznych ani nawet zio?owych. Niektóre z nich mog? wywo?a? przedwczesne skurcze macicy. Bezpiecznym "lekiem" s? ?liwki suszone - w postaci samych owoców lub ugotowanego z nich kompotu.
- Gimnastykuj si?. Pomocne s? tu zw?aszcza ?wiczenia mi??ni dna miednicy mniejszej (tzw. ?wiczenia Kegla). Równie? spacery - jak ka?da forma ruchu - poprawiaj? perystaltyk?.
- Je?eli bierzesz ?elazo, mo?e ono nasila? Twoje dolegliwo?ci. By? mo?e konieczna b?dzie zmiana preparatu. Czasem do uzupe?nienia zwi?kszonego w ci??y zapotrzebowania na ?elazo wystarczy odpowiednia dieta: picie ?wie?ych soków z buraka i marchewki (w proporcji 1/3); bogatym ?ród?em ?elaza jest tak?e w?tróbka, suszone morele, orzechy, nasiona dyni i s?onecznika, rodzynki, kie?ki, zielona pietruszka. Warto pami?ta?, ?e witaminy i minera?y dostarczane organizmowi w postaci naturalnej wch?aniane s? przez jelita ok. 100 razy lepiej ni? te otrzymywane drog? chemiczn?.
?ylaki
To cz?sta dolegliwo?? w ci??y. Statystyki podaj?, ?e ma je ok. 1/3 "pierwiastek" i a? ponad po?owa mam b?d?cych w kolejnej ci??y. Powstawaniu ?ylaków sprzyja dzia?anie progesteronu rozlu?niaj?ce tkank? ??czn?, a tak?e ucisk powi?kszaj?cej si? macicy na ?y?? g?ówn? doln? (odprowadzaj?c? krew z dolnej cz??ci cia?a do serca). Dochodzi do nich zw?aszcza u kobiet, które mia?y je ju? przed ci??? lub genetycznie maj? predyspozycje do s?abszych ?y?; ryzyko to ro?nie te? wtedy, gdy kobieta pali (lub pali?a), gdy stosowa?a hormonalne ?rodki antykoncepcyjne. Dlatego od pocz?tku ci??y powinna? dba? o swoje ?y?y, nawet je?li problem ?ylaków na razie ci? nie dotyczy:
To cz?sta dolegliwo?? w ci??y. Statystyki podaj?, ?e ma je ok. 1/3 "pierwiastek" i a? ponad po?owa mam b?d?cych w kolejnej ci??y. Powstawaniu ?ylaków sprzyja dzia?anie progesteronu rozlu?niaj?ce tkank? ??czn?, a tak?e ucisk powi?kszaj?cej si? macicy na ?y?? g?ówn? doln? (odprowadzaj?c? krew z dolnej cz??ci cia?a do serca). Dochodzi do nich zw?aszcza u kobiet, które mia?y je ju? przed ci??? lub genetycznie maj? predyspozycje do s?abszych ?y?; ryzyko to ro?nie te? wtedy, gdy kobieta pali (lub pali?a), gdy stosowa?a hormonalne ?rodki antykoncepcyjne. Dlatego od pocz?tku ci??y powinna? dba? o swoje ?y?y, nawet je?li problem ?ylaków na razie ci? nie dotyczy:
- Dbaj o w?a?ciw? diet?, bogat? w witaminy E, B6, C, krzem, b?onnik, zapobiegaj zaparciom i nie dopu?? do powstania nadwagi.
- Unikaj d?ugiego stania oraz siedzenia z "nog? na nog?".
- Odpoczywaj co jaki? czas z nogami uniesionymi - do poziomu lub nieco wy?ej.
- Nie no? podkolanówek ani skarpetek z mocnym ?ci?gaczem.
- Gimnastykuj si?! To naprawd? bardzo wa?ne, poniewa? praca mi??ni miednicy ma?ej, i ko?czyn dolnych pomaga w odp?ywie krwi ?ylnej.
- Zwró? uwag? na swój oddech. G??boki, przeponowy oddech dzia?a jak pompa mi??niowa t?ocz?ca odtlenowan? krew do serca.
- Unikaj gor?cych k?pieli. Ko?cz k?piel obmyciem nóg zimn? lub ch?odn? wod?.
- Zastosuj leczenie uciskowe - u?ywaj rajstop przeciw?ylakowych lub opasek z banda?a elastycznego. Pami?taj, ?eby ucisk stosowa? na nieobrz?kni?te nogi - najlepiej przy wstawaniu z ?ó?ka.
- Stosuj zabiegi wodolecznicze; najprostszy z nich to kilkukrotne w ci?gu dnia obmywanie nóg zimn? wod?, zw?aszcza wtedy, gdy s? rozgrzane, np. po wstaniu z ?ó?ka lub d?u?szym chodzeniu.
- Smaruj obrz?kni?te ?y?y ma?ci? nagietkow? oraz preparatami zawieraj?cymi wyci?g z kasztanowca.
- Przestrzegaj cz?stych odpoczynków - zw?aszcza, je?li ?ylaki s? du?e.
Na pocieszenie mo?na powiedzie?, ?e je?li przed ci??? nie mia?a? ?ylaków, po porodzie Twoje ?y?y najprawdopodobniej wróc? do normy. Je?li ?ylaki s? Twoim sta?ym problemem poza ci???, wiele z powy?szych wskazówek powinna? stosowa? na co dzie?.
ZIO?A
W czasie ci??y warto stosowa? zio?a wzmacniaj?ce Twój organizm.
Nagietek
Napar z niego mo?esz stosowa? od pocz?tku ci??y przez ca?? jej pierwsz? po?ow?. Ziele to wzmacnia ci???, zapobiega poronieniom. W przypadku zagro?enia poronieniem (np. je?eli poroni?a? w poprzedniej ci??y) do herbatki z nagietka dodaj przywrotnik pospolity.
Dziurawiec
Ziele to mo?esz pi? przez ca?y okres ci??y. Poprawia prac? wszystkich gruczo?ów dokrewnych (w sposób po?redni tak?e zapobiega? alergii u dziecka!) i uk?adu trawiennego. Wzmacnia tak?e uk?ad nerwowy, zapobiega depresjom.
Ziele tasznika
Napar z niego pity na ok. 2- 3 tygodnie przed spodziewanym porodem - poprawia g?sto?? i krzepliwo?? krwi i zapobiega ewentualnym powik?aniom krwotocznym przy porodzie.
Kminek, any?, czarnuszka oraz koper w?oski
W czasie ci??y warto stosowa? zio?a wzmacniaj?ce Twój organizm.
Nagietek
Napar z niego mo?esz stosowa? od pocz?tku ci??y przez ca?? jej pierwsz? po?ow?. Ziele to wzmacnia ci???, zapobiega poronieniom. W przypadku zagro?enia poronieniem (np. je?eli poroni?a? w poprzedniej ci??y) do herbatki z nagietka dodaj przywrotnik pospolity.
Dziurawiec
Ziele to mo?esz pi? przez ca?y okres ci??y. Poprawia prac? wszystkich gruczo?ów dokrewnych (w sposób po?redni tak?e zapobiega? alergii u dziecka!) i uk?adu trawiennego. Wzmacnia tak?e uk?ad nerwowy, zapobiega depresjom.
Ziele tasznika
Napar z niego pity na ok. 2- 3 tygodnie przed spodziewanym porodem - poprawia g?sto?? i krzepliwo?? krwi i zapobiega ewentualnym powik?aniom krwotocznym przy porodzie.
Kminek, any?, czarnuszka oraz koper w?oski
S? to zio?a wspomagaj?ce laktacj?. Wp?ywaj? one na ilo?? i jako?? pokarmu, warto wi?c pi? ich napar lub je?? zmielone, pocz?wszy od ostatniego trymestru ci??y przez ca?y okres karmienia.
Projekt zrealizowany dzięki pomocy finansowej Unii Europejskiej (Środki Przejściowe 2004 i 2005) oraz przy wsparciu udzielonym przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz budżetu Rzeczypospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych.
© 2011 Fundacja Rodzić po Ludzku